Đánh giá tỷ lệ tận dụng C/O CPTPP tại thị trường Canada 3 Quý đầu năm 2023 đối với các mặt hàng nông sản

Thứ Năm, 07/12/2023

          Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN trong 8 năm liên tục từ 2014 – 2022. Chỉ tính riêng trong năm 2022, tỷ trọng quan hệ thương mại song phương giữa Việt Nam và Canada đã chiếm hơn 1/3 quan hệ thương mại giữa Canada với toàn bộ 10 nước ASEAN.

          Với tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình 7%/năm trong 30 năm qua, Việt Nam đang được coi là cửa ngõ cho các công ty Canada tiếp cận và phát triển giao thương, đầu tư trong khu vực. Năm 2022, Việt Nam đã trở thành một trong 10 đối tác thương mại lớn nhất của Canada với mức tăng trường 23% so với cùng kỳ năm 2021.

          Trong 9 tháng đầu năm 2023, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Canada đạt 4,6 tỷ USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam sang Canada đạt 4,18 tỷ USD, giảm 15,5% so với cùng kỳ năm 2022.

          Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt 428,6 triệu USD, chiếm 10,3% tổng trị giá xuất khẩu sang thị trường này và giảm 31,1% so với cùng kỳ năm 2022. Do tác động của lạm phát, giá cả và nhu cầu của thị trường, xuất khẩu thủy sản, hạt tiêu, cao su và gỗ ghi nhận kết quả xuất khẩu giảm so với cùng kỳ (lần lượt giảm 49,3%; 29%; 27% và 25,2%); tuy nhiên, các mặt hàng rau quả, hạt điều và cà phê vẫn đạt tăng trưởng tốt do chủng loại, chất lượng và giá xuất khẩu được cải thiện (lần lượt tăng 22,6%; 12,8% và 5,3%)

          Xuất khẩu nông sản sang Canada trong 9 tháng đầu năm 2023

          Đơn vị: triệu USD

          Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương

          Việc Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được ký kết và có hiệu lực từ đầu năm 2019 đã tạo ra nhiều thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu nông sản vào Canada do đây là FTA duy nhất mà Việt Nam hiện có với Canada, đưa thị trường này trở thành cửa ngõ cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Bắc Mỹ. Theo thống kê của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Canada tăng trưởng trên 65%, từ mức 3,9 tỷ USD năm 2019 lên trên 6,3 tỷ USD vào cuối năm 2022.

          Với CPTPP, Canada đã cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu cho 95% số dòng thuế và 78% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Canada ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Đối với các mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam là rau quả, gạo, thủy sản và đồ gỗ đều được xóa bỏ hoàn toàn tất cả các dòng thuế nhập khẩu ngay khi Hiệp định có hiệu lực.

          Vì vậy, ngay từ khi CPTPP đi vào thực thi, tỷ lệ sử dụng C/O với thị trường Canada đã được ghi nhận ở mức đáng kể hơn so với các thị trường khác cũng là thành viên CPTPP như Nhật Bản, Úc hay Niu Di-lân. Tính đến hết 03 quý đầu năm 2023, trị giá hàng hóa từ Việt Nam xuất khẩu sang Canada được cấp C/O đạt 585,4 triệu USD, chiếm tỷ lệ 14,02% so với tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang thị trường này, giảm 7,8% so với cùng kỳ năm 2022 và đứng thứ 3 trong khối các nước CPTPP.

          Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu sử dụng C/O mẫu CPTPP khi xuất khẩu sang thị trường Canada bao gồm: giày dép (đạt 275,2 triệu USD, giảm 25% so với cùng kỳ năm 2022, chiếm tỷ lệ 81% trên tổng trị giá xuất khẩu mặt hàng sang thị trường này); mây, tre, cói và thảm (đạt 9,98 triệu USD, giảm 3,8%, chiếm 49,7%); sắt thép và sản phẩm từ sắt thép (đạt 62,4 triệu USD, tăng 28,7%, chiếm 49,3%);…

          Xuất khẩu nông sản theo C/O của Việt Nam sang Canada 3 quý đầu năm 2023

          Đơn vị: triệu USD

          Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương

          Đối với nhóm nông sản, các mặt hàng tận dụng C/O mẫu CPTPP tốt nhất khi xuất khẩu sang Canada lần lượt là: gạo (đạt 4,2 triệu USD, tăng 2,5 lần, chiếm 43,5%); cao su (đạt 1,6 triệu USD, tăng 2,5%, chiếm 24,6%); rau quả (đạt 5,5 triệu USD, tăng 8,2%, chiếm 16%); gỗ và sản phẩm gỗ (đạt 16,3 triệu USD, tăng 3,7%, chiếm 11,5%);…

          Trong 3 quý đầu năm 2023, kim ngạch xuất khẩu sang Canada sử dụng C/O mẫu CPTPP cấp cho doanh nghiệp thuộc địa bàn tỉnh Bình Dương cao nhất cả nước, với kim ngạch đạt 64,4 triệu USD, tiếp theo là Long An với 62,6 triệu USD, Thành phố Hồ Chí Minh với 62,3 triệu USD, Đồng Nai đạt 54,7 triệu USD và Tiền Giang đạt 50,7 triệu USD.

          Bên cạnh những tín hiệu khả quan từ kết quả xuất khẩu và tận dụng C/O theo CPTPP sang Canada mà nước ta đã đạt được, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản vẫn cần tiếp tục chú trọng đầu tư vào khâu sản xuất, chế biến để ngày càng nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các quy định phi thuế quan đặc thù của ngành hàng như yêu cầu về kiểm dịch động thực vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, bao bì và nhãn mác sản phẩm… Từ đó, từng bước xây dựng uy tín và thương hiệu riêng, gia tăng trị giá sản phẩm, mở rộng thị phần.

          Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình thương mại hàng hóa toàn cầu còn chịu tác động của lạm phát và các diễn biến địa chính trị, các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu, nắm bắt và liên tục cập nhật thông tin từ các thị trường, chính sách để kịp thời xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng.

          Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương