Đánh giá tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi đối với mặt hàng giày dép sang Hà Lan trong Hiệp định EVFTA trong Quý I năm 2024
Thứ Tư, 25/12/2024
Sau 4 năm kể từ khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực, sức hấp dẫn của điểm đến Việt Nam trong mắt nhà đầu tư châu Âu được củng cố, tuy nhiên vẫn còn thách thức để tận dụng.
Việt Nam xuất siêu vào EU và các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam trong EU bao gồm Hà Lan, Đức, Ý, Bỉ, Pháp,…cũng như nhiều mặt hàng quan trọng của Việt Nam xuất khẩu sang EU tiếp tục tăng trưởng mạnh như thủy sản, rau quả, dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ,…
Xét trên khía cạnh xuất khẩu, trong 3 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu chung của Việt Nam sang Liên minh châu Âu (EU) đạt 12,22 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu tính theo C/O đạt 4,19 tỷ USD (tăng 9,48% so với năm 2023), với tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi đạt 34,31%.
Trong 3 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nói chung của mặt hàng giày dép của Việt Nam sang Hà Lan đạt khoảng 343,04 triệu USD, tăng trưởng 63,36% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng giày dép của Việt Nam sang Hà Lan chiếm khoảng 11,66% tổng kim ngạch xuất khẩu tất cả các mặt hàng của Việt Nam sang Hà Lan. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng giày dép của Việt Nam sang Hà Lan chiếm 28,89% so với tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng giày dép của Việt Nam sang EU.
Nếu xét việc tận dụng C/O ưu đãi trong Hiệp định EVFTA, trong 3 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng giày dép của Việt Nam sang Hà Lan là lớn nhất, đạt khoảng 304,32 triệu USD so với xuất khẩu sang các nước khác sang EU chẳng hạn như: Bỉ (khoảng 269,59 triệu USD), Đức (khoảng 134,18 triệu USD), Pháp (khoảng 120,52 triệu USD), Tây Ban Nha (khoảng 111,12 triệu USD), Ý (khoảng 68,63 triệu USD). Xuất khẩu mặt hàng giày dép của Việt Nam sang Hà Lan trong 3 tháng đầu năm 2024 tăng 186,41% so với cùng kỳ.
Tiêu chí xuất xứ của mặt hàng giày dép trong Hiệp định EVFTA dù khá chặt nhưng giống với tiêu chí xuất xứ trong GSP mà EU dành cho da giày Việt Nam nên doanh nghiệp đã quen và đáp ứng tốt.
Hơn nữa, lộ trình cắt giảm thuế quan của EU dành cho mặt hàng giày dép Việt Nam khá nhanh và sâu. 100% các dòng hàng giày dép được cắt giảm thuế quan về 0% với lộ trình tối đa 7 năm. Trong đó, một số mặt hàng cơ bản được cắt giảm về 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực, một số mặt hàng khác có lộ trình cắt giảm dài hơn nhưng cũng chỉ từ 3-7 năm. Điều này đã giúp nhiều doanh nghiệp sản xuất giày dép Việt Nam được hưởng thuế 0% (có lợi hơn so với GSP) ngay khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực.
Dù Hiệp định EVFTA cho phép Việt Nam nhập khẩu một số nguyên liệu ngoài khối để sản xuất giày dép mà vẫn được hưởng ưu đãi thuế quan nhưng việc phụ thuộc quá nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ một thị trường là rủi ro lớn. Do vậy, để tận dụng tối đa ưu đãi thuế quan trong Hiệp định EVFTA và xuất khẩu bền vững sang khối EU, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung phát triển cân bằng nguồn nguyên liệu sản xuất trong nước. Doanh nghiệp tham gia các hoạt động tập huấn chuyên sâu để hiểu rõ, hiểu đúng các quy định về Quy tắc xuất xứ để tự tin áp dụng và nắm bắt nhu cầu của từng thị trường trong từng tình hình cụ thể để phát triển và sản xuất các mặt hàng phù hợp.
Những hiệp định thương mại tự do thế hệ mới thì phạm vi không chỉ dừng ở các cam kết mở của thị trường hàng hóa. Hiệp định EVFTA điều chỉnh rất nhiều vấn đề khác như mở cửa thị trường dịch vụ, đầu tư và mua sắm của các cơ quan Chính phủ; thương mại điện tử; quyền sở hữu trí tuệ; doanh nghiệp nhà nước và phát triển bền vững.
Trong dài hạn, nâng cao chất lượng sản phẩm là yếu tố then chốt để đảm bảo tăng trưởng xuất khẩu bền vững. Do vậy, doanh nghiệp cần đầu tư đổi mới hoạt động sản xuất theo hướng dịch chuyển từ gia công cắt may lên FOB (mua nguyên liệu - sản xuất - bán thành phẩm) và ODM (thiết kế - sản xuất - bán thành phẩm); đổi mới công nghệ, cắt giảm chi phí sản xuất, cải tiến mẫu mã, đa dạng thị trường; đào tạo đội ngũ nhân lực chuyên môn giỏi, sáng tạo có khả năng thích ứng với chuyển giao công nghệ.
Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương
