Quy tắc xuất xứ hàng hóa đối với các lô hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Vương quốc Anh theo Hiệp định CPTPP
Thứ Tư, 14/08/2024
CPTPP được ký kết năm 2018, có hiệu lực với Việt Nam từ đầu năm 2019. Hiệp định gồm 11 nước thành viên Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, Singapore, New Zealand, Peru và Việt Nam. Ngày 16/7/2023, Vương quốc Anh đã ký hiệp ước tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) - đánh dấu Vương quốc Anh sẽ là thành viên mới đầu tiên của CPTPP kể từ khi "sân chơi" này được thiết lập vào năm 2018 đồng thời mở đường cho việc xem xét kết nạp thêm các thành viên khác.
Theo thông báo, Hiệp định CPTPP chính thức có hiệu lực với Vương quốc Anh vào ngày 15 tháng 12 năm 2024. Sau khi Vương quốc Anh gia nhập, các thành viên của CPTPP sẽ đóng góp 15% GDP toàn cầu, tương đương 12.000 tỷ bảng Anh. Điều đó cho thấy, đây là khối có tầm quan trọng chiến lược. Việc tham gia CPTPP mang tính toàn cầu và trở nên thú vị, không chỉ từ góc độ kinh tế và thương mại, mà còn từ góc độ chính trị và chiến lược. Hàng hoá xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Vương quốc Anh sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan theo cam kết của hai nước tại Hiệp định CPTPP khi đáp ứng quy định về quy tắc xuất xứ hàng hoá của Hiệp định này.
Vậy hàng hoá xuất khẩu từ Việt Nam sang Vương quốc Anh theo Hiệp định CPTPP cần đáp ứng quy định nào để được coi là có xuất xứ?
Điều 3.2, Chương 3, Hiệp định CPTPP quy định hàng hóa được xem là có xuất xứ khi hàng hóa đó:
(i) có xuất xứ thuần túy hoặc sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ thuần túy:
Theo đó, hàng hóa có xuất xứ thuần túy khi hàng hóa được sinh ra và nuôi dưỡng, nuôi trồng, thu hoạch, săn bắn, hái lượm, đánh bắt, khai thác… hoặc chế tạo từ các hàng hóa đó hoàn toàn tại lãnh thổ của MỘT nước thành viên hoặc được sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ thuần túy tại lãnh thổ của MỘT hay NHIỀU Nước thành viên CPTPP cũng được coi là hàng hóa WO (thể hiện tiêu chí xuất xứ là WO trên Chứng từ chứng nhận xuất xứ).
(ii) được sản xuất toàn bộ chỉ từ nguyên liệu có xuất xứ:
Hàng hoá được sản xuất toàn bộ chỉ từ nguyên liệu có xuất xứ nghĩa là tất cả các nguyên liệu tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hoá đều phải có xuất xứ tại một hoặc nhiều nước thành viên Hiệp định CPTPP. Cần lưu ý rằng, nguyên liệu có xuất xứ trong trường hợp này không nhất thiết phải là xuất xứ thuần tuý. Tiêu chí này thường được viết tắt trong các FTA là PE (Produced Exclusively).
Nói cách khác, một khi nguyên liệu trở thành nguyên liệu có xuất xứ bằng bất kỳ một phương thức nào được quy định tại Hiệp định (ví dụ “được sản xuất toàn bộ”, chuyển đổi cơ bản/ vượt qua công đoạn gia công chế biến đơn giản hoặc là kết quả của một quy trình cụ thể) thì chúng có thể được sử dụng để sản xuất hàng hóa có xuất xứ.
(iii) được sản xuất từ nguyên liệu không có xuất xứ với điều kiện đáp ứng tất cả các quy định tại Danh mục Quy tắc cụ thể mặt hàng (PSR):
Trong trường hợp này, Hiệp định CPTPP cho phép sử dụng nguyên liệu không có xuất xứ từ các nước ngoài khối CPTPP trong quá trình sản xuất, chế biến hàng hoá, với điều kiện quy trình sản xuất, chế biến từ các nguyên liệu không có xuất xứ này đáp ứng tiêu chí xuất xứ tại Danh mục PSR cho từng mặt hàng cụ thể.
Quy định về quy tắc xuất xứ hàng hoá tại Hiệp định CPTPP được xem là phức tạp hơn so với tại các FTA mà Việt Nam đang tham gia. Việc hiểu đúng, hiểu rõ và hiểu đầy đủ các quy định về quy tắc xuất xứ hàng hoá tại CPTPP là hết sức quan trọng để doanh nghiệp cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi. Do vậy, doanh nghiệp cần trang bị kiến thức và hiểu biết về quy tắc xuất xứ hàng hoá tại Hiệp định CPTPP cũng như quy định pháp luật liên quan của Việt Nam. Việc có lực lượng nhân sự có kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực xuất xứ hàng hoá sẽ giúp giảm thiểu thời gian, chí phí và công sức trong việc chuẩn bị hồ sơ đề nghị cấp C/O mẫu CPTPP, giảm thiểu rủi ro hồ sơ C/O bị từ chối. Đồng thời, nâng cao năng lực và kiến thức về quy tắc xuất xứ hàng hoá tại CPTPP cũng giúp doanh nghiệp tự tin hơn và là bước chuẩn bị quan trọng cho việc tham gia vào cơ chế tự chứng nhận xuất xứ trong tương lai.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp muốn sử dụng C/O mẫu CPTPP cho hàng hoá xuất khẩu sang thị trường CPTPP cần nghiên cứu, nắm vững quy định và cam kết tại Hiệp định CPTPP đối với hàng hoá đó. Cụ thể, mức thuế suất ưu đãi mà các nước thành viên CPTPP dành cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, hàng hoá có bị áp dụng hạn ngạch thuế quan hay biện pháp phòng vệ thương mại nào không để chủ động trong việc tìm kiếm đối tác và cân đối kế hoạch sản xuất.
Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương
