Tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực Halal giữa Việt Nam và Brunei

Thứ Hai, 14/10/2024

1. Tiềm năng phát triển ngành Halal trên thế giới và trong khu vực

Ngành Halal đang có một tiềm năng phát triển mạnh mẽ, đặc biệt khi xét đến sự gia tăng dân số Hồi giáo trên toàn cầu. Theo đánh giá của Pew Research Center, dân số Hồi giáo hiện nay đạt khoảng 1,9 tỷ người và dự kiến sẽ đạt 2,2 tỷ người vào năm 2030, chiếm khoảng 26,4% dân số thế giới. Điều này đồng nghĩa với việc nhu cầu đối với các sản phẩm Halal sẽ tăng mạnh mẽ, không chỉ từ người Hồi giáo mà còn từ những người không theo đạo Hồi nhờ vào các yếu tố như an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn vệ sinh cao và quy trình sản xuất "đạo đức".

Ngành công nghiệp Halal toàn cầu được ước tính có giá trị khoảng 1,97 nghìn tỷ USD vào năm 2023 và dự báo sẽ đạt 3,3 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Các quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương như Indonesia, Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh và Malaysia, với khoảng 62% dân số là người Hồi giáo, đang là những thị trường trọng điểm. Những yếu tố này tạo ra cơ hội lớn cho các sản phẩm Halal, không chỉ phục vụ nhu cầu trong khu vực mà còn tạo cơ hội xuất khẩu ra toàn cầu.

2. Tiềm năng và các chính sách đặt ra nhằm phát triển ngành Halal tại Brunei Darussalam

Thị trường ASEAN với hơn 40% dân số là người Hồi giáo đang trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các sản phẩm Halal. Trong đó, Brunei là một quốc gia nhỏ nhưng có tiềm năng lớn trong việc phát triển ngành công nghiệp Halal. Trước đây, Brunei chủ yếu tập trung vào đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa, nhưng sau đại dịch COVID-19, chính phủ Brunei đã khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất và chế biến Halal để mở rộng ra thị trường quốc tế.

Brunei đã thực hiện các biện pháp quan trọng để phát triển ngành Halal, đặc biệt là việc ban hành Sắc lệnh (Sửa đổi) về Chứng nhận Halal và Nhãn hiệu Halal năm 2017. Đây là một phần trong chiến lược dài hạn hướng đến Tầm nhìn Brunei 2035, nhằm đa dạng hóa nền kinh tế và giảm phụ thuộc vào ngành dầu khí. Ngành công nghiệp Halal tại Brunei đang được chú trọng vì không chỉ tạo ra sản phẩm hoàn thiện mà còn đóng góp đáng kể vào nền kinh tế quốc gia.

Các cơ quan quản lý tại Brunei, đặc biệt là Ban Kiểm soát Thực phẩm Halal (BKMH) thuộc Bộ Tôn giáo, đã tăng cường giám sát và đảm bảo rằng tất cả các sản phẩm thực phẩm Halal đều đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và vệ sinh. Chính phủ Brunei cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp muốn xuất khẩu sản phẩm Halal ra thế giới, đồng thời thúc đẩy việc tham gia của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuỗi cung ứng này.

Việc nhập khẩu tất cả hàng hóa vào Brunei đều được Cục Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt Hoàng gia (thuộc Bộ Kinh tế và Tài chính Brunei) giám sát. Người nhập khẩu phải đăng ký với cảng nhập cảnh. Việc xác định phân loại thuế dựa trên Lệnh Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2012 và 2007. Một số sản phẩm phải có giấy phép nhập khẩu. Giấy phép nhập khẩu có thể được cấp từ các cơ quan chính phủ có liên quan. Hàng hóa không bị cấm có thể được nhập khẩu theo giấy phép chung.

Đối với mặt hàng thực phẩm, các nhà nhập khẩu thực phẩm phải tuân thủ Lệnh thực phẩm Brunei Darussalam (2020), Đạo luật Y tế công cộng (Thực phẩm) (Chương 182) và Quy định về Y tế công cộng (Thực phẩm) năm 2000. Các sản phẩm thực phẩm nhập khẩu chủ yếu là Halal, dành cho phần lớn dân số theo đạo Hồi tại Brunei. Thực phẩm Halal không được chứa cồn hoặc các dẫn xuất từ ​​các sản phẩm động vật không phải Halal.

3. Cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp Việt Nam

Thị trường Halal tại các quốc gia ASEAN như Malaysia, Indonesia và Brunei có nhu cầu lớn đối với sản phẩm Halal. Việt Nam, với nguồn nguyên liệu phong phú như cà phê, gạo, thủy hải sản và các sản phẩm chế biến, có tiềm năng lớn để xuất khẩu các sản phẩm này sang các thị trường Hồi giáo. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn chưa chiếm lĩnh được thị phần đáng kể trong ngành Halal và đối mặt với nhiều thách thức.

Một trong những thách thức lớn là việc tuân thủ các tiêu chuẩn Halal ngày càng khắt khe và phức tạp. Các yêu cầu về chứng nhận Halal và kiểm tra chất lượng sản phẩm khác nhau giữa các quốc gia, điều này tạo ra khó khăn cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Hơn nữa, chi phí đầu tư vào cơ sở hạ tầng sản xuất, kiểm soát chất lượng và các chứng nhận Halal đòi hỏi một khoản chi phí lớn, trong khi phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, Việt Nam có thể tận dụng lợi thế từ các sản phẩm nông sản chủ lực như gạo, thủy hải sản để gia tăng xuất khẩu sang các thị trường Halal. Để thành công, doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư vào việc xây dựng hệ thống sản xuất và phân phối đạt chuẩn Halal, đồng thời tích cực tham gia vào các chương trình chứng nhận Halal để mở rộng thị trường quốc tế../.

Vụ Thị trường châu Á – châu Phi, Bộ Công Thương

Nguồn tham khảo:

- Đại sứ quán Việt Nam tại Brunei Darussalam:

+ Địa chỉ: Số 9, Simpang 148-3, Jalan Telanai; BA2312, Mukim Kinlanas, Bandar Seri Begawan, Brunei Darussalam.

+ Tel: 673-265 1587 / 265 1580

+ Fax: 673-265 1574

+ Email: vnemb.brunei@mofa.gov.vn

- Pew Research Center: https://www.pewresearch.org/

- Ban Thực phẩm Brunei Darussalam: https://bdfa.gov.bn/about/

- Bộ Tôn giáo Brunei Darussalam: https://www.mora.gov.bn/SitePages/Home.aspx

- Bộ Kinh tế và Tài chính Brunei Darussalam: https://www.mofe.gov.bn/SitePages/Home.aspx