Chính phủ Indonesia mới đây đã công bố một gói chính sách kinh tế toàn diện, kết hợp giữa các ưu đãi tài khóa và hỗ trợ xã hội nhằm giảm gánh nặng cho hộ gia đình, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ (MSEs), và kích thích tăng trưởng. Gói chính sách bao gồm hỗ trợ lương thực, chương trình thực tập cho sinh viên tốt nghiệp đại học, giảm thuế cho doanh nghiệp nhỏ, và khoản bơm vốn 200 nghìn tỷ rupiah (11,9 tỷ USD) vào các ngân hàng quốc doanh để mở rộng cho vay đối với hợp tác xã.
Nhìn chung, gói chính sách được thiết kế chủ yếu để cung cấp sự hỗ trợ trước mắt cho người dân Indonesia. Hơn 18 triệu hộ gia đình sẽ nhận trợ cấp gạo; sinh viên mới tốt nghiệp sẽ có cơ hội tiếp cận 20.000 vị trí thực tập trả lương; và doanh nghiệp nhỏ tiếp tục được hưởng mức thuế ưu đãi. Các chương trình “tiền mặt đổi công” dự kiến tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động trong các dự án hạ tầng. Tổng thể, các biện pháp này mang lại hỗ trợ thiết thực cho các hộ gia đình đang gặp khó khăn và cho thấy Chính phủ sẵn sàng hành động nhanh khi áp lực kinh tế tăng lên đối với người dân.
Bên cạnh khoản bơm vốn 200 nghìn tỷ rupiah vào hệ thống ngân hàng quốc doanh, gói chính sách còn bao gồm gói kích thích trị giá 16,23 nghìn tỷ rupiah (968 triệu USD) dự kiến triển khai vào cuối 2025–2026; phân phối 10 kg gạo cho 18,3 triệu hộ trong tháng 10 và 11 năm 2025; tạo khoảng 600.000 việc làm thông qua chương trình “tiền mặt đổi công”; 20.000 vị trí thực tập cho sinh viên tốt nghiệp; kéo dài mức thuế đặc biệt 0,5% cho doanh nghiệp nhỏ đến năm 2029; và bố trí 870.000 ha đất cho các dự án tái canh với kỳ vọng tạo 1,6 triệu việc làm.
Dù được đánh giá là gói hỗ trợ phù hợp bối cảnh kinh tế hiện tại, nhiều chuyên gia lưu ý rằng chính sách này chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai song hành với cải cách dài hạn, nhất là trong các lĩnh vực cấp phép kinh doanh, pháp lý, thuế, lao động và quản lý đất đai. Bên cạnh đó, Indonesia cũng cần cơ chế giám sát chặt chẽ các khoản vay thông qua hợp tác xã để phòng ngừa rủi ro nợ xấu, đồng thời đảm bảo các khoản chi ngân sách ưu tiên thúc đẩy sản xuất nội địa thay vì làm gia tăng nhập khẩu.
Tuy vậy, ở góc nhìn thị trường, gói kích thích này được kỳ vọng sẽ gia tăng sức mua, cải thiện niềm tin tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn trong nhiều ngành chủ chốt, từ sản xuất - vận tải đến nông nghiệp, năng lượng tái tạo, khai khoáng và công nghệ. Những chuyển biến này không chỉ tác động tích cực đến nền kinh tế Indonesia mà còn mở ra những cơ hội đáng kể cho doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có Việt Nam.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, việc Indonesia kích cầu tiêu dùng và đẩy mạnh đầu tư công có thể kéo theo nhu cầu nhập khẩu nhiều mặt hàng mà Việt Nam có thế mạnh như nông sản chế biến, thực phẩm, gạo, cà phê, hàng tiêu dùng nhanh, vật liệu xây dựng, sản phẩm cơ khí, thiết bị điện và linh kiện. Nếu gói kích thích giúp ổn định thu nhập các hộ gia đình và kiểm soát giá cả, thị trường Indonesia với hơn 280 triệu dân sẽ tiếp tục là điểm đến giàu tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam.
Ngành nông sản, thực phẩm Việt Nam được dự báo hưởng lợi sớm nhất. Chính sách hỗ trợ thu nhập cho người dân có thể thúc đẩy tiêu thụ các mặt hàng thiết yếu, trong khi Indonesia vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu một số nông sản quan trọng. Đây có thể là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần xuất khẩu gạo, cà phê, hạt điều, cao su và thủy sản.
Ở lĩnh vực đầu tư, gói kích thích gắn với cải cách môi trường kinh doanh của Indonesia có thể thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp Việt Nam trong các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, logistics, năng lượng tái tạo và công nghệ số. Doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng môi trường đầu tư thông thoáng hơn để mở nhà máy, thành lập chi nhánh, hoặc đầu tư vào hệ sinh thái công nghệ và thương mại điện tử đang tăng trưởng nhanh của quốc gia này.
Ngoài ra, việc Indonesia tăng chi tiêu công vào hạ tầng mang lại triển vọng cho các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, hạ tầng giao thông và dịch vụ kỹ thuật. Cùng với các hiệp định và cơ chế hợp tác trong ASEAN, doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế rõ rệt trong việc tiếp cận thị trường, giảm rào cản thuế quan và chi phí logistics.
Nhìn tổng thể, gói kích thích kinh tế của Indonesia vừa là động lực hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn hạn, vừa mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam trong xuất khẩu, đầu tư và hợp tác sản xuất. Vấn đề quan trọng là doanh nghiệp cần theo sát tiến trình triển khai chính sách, chủ động nắm bắt xu hướng tiêu dùng mới, tăng cường kết nối với hệ thống phân phối tại Indonesia và đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, nhằm tận dụng hiệu quả tác động lan toả của chính sách mới từ thị trường đông dân nhất ASEAN này.
Năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với Indonesia đạt 16,7 tỷ USD, tăng 21,2% so với năm 2023 - mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Indonesia đạt 6,2 tỷ USD, tăng 22,2%, nhập khẩu từ Indonesia đạt 10,5 tỷ USD, tăng 20,6%. Hiện nay, Indonesia là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam trong ASEAN. Tháng 03/2025, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện. Việt Nam cũng là đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên của Indonesia trong khu vực ASEAN.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Nguồn tham khảo: https://thediplomat.com/2025/09/indonesias-economic-package-relief-today-risks-tomorrow/
