Thị trường tiêu dùng thực phẩm tại Indonesia: Tiềm năng cho doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu thực phẩm của Việt Nam
Thứ Năm, 28/08/2025
Với quy mô dân số đạt hơn 280 triệu dân và có cơ cấu dân số tương đối trẻ, Indonesia nổi lên như một trong những thị trường thực phẩm tiềm năng nhất châu Á. Sự mở rộng nhanh của tầng lớp trung lưu không chỉ làm gia tăng thu nhập khả dụng, mà còn thúc đẩy sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng: người dân sẵn sàng chi nhiều hơn cho những sản phẩm gắn với chất lượng, tiện lợi và trải nghiệm ẩm thực mới.
Đáng chú ý, chi tiêu cho thực phẩm vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách của hộ gia đình Indonesia, thể hiện vai trò trung tâm của ngành hàng này trong đời sống thường nhật. Song song với đó, quá trình đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ khiến thói quen ăn uống chuyển dịch rõ rệt sang các sản phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và dịch vụ ăn uống bên ngoài. Xu hướng “ăn ngoài” và “ăn tiện lợi” không chỉ phản ánh nhịp sống công nghiệp tại Jakarta, Bandung hay Surabaya, mà còn lan rộng tới các thành phố cấp hai và khu công nghiệp mới. Điều này tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với các sản phẩm thực phẩm an toàn, tiện lợi, ổn định chất lượng và dễ tiếp cận.
Những yếu tố trên cho thấy Indonesia không chỉ là một thị trường lớn, mà còn là thị trường đang tìm kiếm nguồn cung thực phẩm mới, chất lượng, ổn định và phù hợp khẩu vị. Đây chính là lý do Indonesia tiếp tục được đánh giá là một điểm đến chiến lược cho các nhà sản xuất và xuất khẩu thực phẩm trong khu vực, trong đó Việt Nam.
Người tiêu dùng Indonesia ngày nay chịu tác động song song từ những biến động toàn cầu và các thay đổi trong chính thị trường nội địa. Khi biến đổi khí hậu đe dọa an ninh lương thực, chi phí sinh hoạt tăng và hệ thống y tế đối mặt với áp lực từ các bệnh không lây nhiễm, người Indonesia trở nên thận trọng hơn trong lựa chọn thực phẩm. Họ ưu tiên những sản phẩm an toàn, minh bạch về nguồn gốc và cung cấp giá trị dinh dưỡng thực chất; đồng thời để tâm tới các vấn đề về sức khỏe, môi trường, khả năng chi trả và sự trung thực của thương hiệu.
Cụ thể, trong mọi phân khúc, hương vị vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Người Indonesia ưa chuộng thực phẩm ngon, phong phú và có yếu tố mới lạ. Đây là thị trường coi trọng trải nghiệm ẩm thực, nơi sự kết hợp giữa hương vị địa phương và quốc tế ngày càng được đón nhận. Do đó, sự sáng tạo trong hương vị, đặc biệt là những công thức phù hợp khẩu vị bản địa là một lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho các thương hiệu muốn thâm nhập hoặc mở rộng thị phần.
Bên cạnh đó, tiêu chí “sạch - tự nhiên - an toàn” đang phát triển thành chuẩn mực mới. Người tiêu dùng Indonesia ngày càng chú ý đến bảng thành phần, tránh sản phẩm chứa hương liệu hoặc phẩm màu nhân tạo, và đánh giá cao nguyên liệu tự nhiên. Họ dành sự quan tâm ngày càng lớn cho lợi ích sức khỏe, đặc biệt với các sản phẩm giàu protein, ít đường, ít chất béo, bổ sung vitamin, khoáng chất hoặc có nguyên liệu tự nhiên tốt cho sức khỏe. Các phân khúc như sữa, thịt trắng, thủy hải sản, thực phẩm thuần chay, thực phẩm chức năng và dinh dưỡng thể thao đang tăng trưởng nhanh, phản ánh lối sống “wellness-oriented” của người tiêu dùng trẻ.
Yếu tố then chốt tiếp theo là khả năng chi trả và giá trị đồng tiền. Dù tầng lớp trung lưu Indonesia đang tăng nhanh, tâm lý tiêu dùng của họ vẫn rất nhạy cảm với giá, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế chưa ổn định và thu nhập hộ gia đình chịu sức ép.
Ở góc độ văn hóa và tôn giáo, chứng nhận Halal là yếu tố mang tính quyết định. Không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với thực phẩm nguồn gốc động vật, Halal đang trở thành tiêu chuẩn cho tất cả các nhóm sản phẩm, từ đồ uống, đồ ăn vặt đến thực phẩm chức năng. Halal không đơn thuần là dấu chứng nhận; trong mắt người tiêu dùng Indonesia, đó là biểu tượng của vệ sinh, an toàn, quản trị chất lượng và sự tôn trọng văn hóa Hồi giáo. Điều này là tiêu chí vô cùng quan trọng đối với mọi doanh nghiệp muốn tiếp cận thị trường Hồi giáo như Indonesia.
Xu hướng bền vững, đạo đức và thân thiện với môi trường cũng đang mở rộng, nhất là ở nhóm người tiêu dùng thành thị. Họ tìm kiếm sản phẩm có bao bì tái chế, nguồn gốc địa phương, chuỗi cung ứng minh bạch và không sử dụng nguyên liệu gây hại môi trường. Mặc dù xu hướng này chưa lan rộng đến mọi tầng lớp tiêu dùng, nó được dự báo sẽ trở thành tiêu chuẩn mới trong 5–7 năm tới khi tầng lớp trung lưu gia tăng mạnh.
Từ những đặc điểm tiêu dùng đang định hình thị trường thực phẩm Indonesia, có thể thấy nhiều cơ hội rộng mở cho doanh nghiệp Việt Nam. Dòng sản phẩm thực phẩm tươi, đông lạnh, đồ ăn nhanh, đồ ăn vặt, sản phẩm nông sản chế biến, thủy sản, cà phê, hồ tiêu, hạt điều… đều có tiềm năng mở rộng đáng kể.
Bên cạnh đó, xu hướng tìm kiếm sản phẩm tự nhiên, sạch, không phụ gia của người tiêu dùng Indonesia rất phù hợp với nhóm sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm chế biến của Việt Nam, đặc biệt khi Việt Nam ngày càng phát triển các chuỗi cung ứng nông sản sạch, truy xuất nguồn gốc và sản phẩm hữu cơ. Người tiêu dùng Indonesia cũng có nhu cầu ngày càng cao đối với sản phẩm giàu protein, ít đường, tốt cho sức khỏe. Những ngành hàng mà Việt Nam có thế mạnh về công nghệ chế biến chẳng hạn như đồ uống không cồn, thanh dinh dưỡng, sữa hạt, sản phẩm từ dừa, cà phê rang xay có thể hưởng lợi đáng kể nếu biết định vị đúng nhu cầu sức khỏe của người tiêu dùng trẻ Indonesia.
Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần đầu tư nghiêm túc vào chứng nhận Halal theo chuẩn Indonesia. Đây không chỉ là tấm vé thông hành vào thị trường gần 300 triệu dân mà còn mở ra cánh cửa đến toàn bộ cộng đồng Hồi giáo ASEAN và Trung Đông.
Tóm lại, thị trường thực phẩm Indonesia đang phát triển với quy mô lớn, nhu cầu đa dạng và những chuyển biến sâu sắc trong hành vi tiêu dùng. Đây là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam tăng tốc thâm nhập, đặc biệt trong bối cảnh ASEAN đang thúc đẩy tự do hoá thương mại và kết nối chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp có năng lực kiểm soát chất lượng, minh bạch hóa bảng thành phần và tối ưu hóa giá bán sẽ có lợi thế lớn trong thị trường nhạy cảm về giá như Indonesia. Bên cạnh đó, doanh nghiệp nào đi nhanh, đầu tư đúng và thích ứng linh hoạt với thị hiếu bản địa sẽ có cơ hội chiếm lĩnh vị thế vững chắc tại thị trường đông dân nhất khu vực này.
Indonesia được xem là một trong những thị trường trọng điểm của nền kinh tế Halal toàn cầu, với 229 triệu người Hồi giáo - cộng đồng Hồi giáo lớn nhất thế giới. Năm 2024, quy mô thị trường Halal của Indonesia đạt xấp xỉ 319 tỷ USD, cho thấy vai trò to lớn của quốc gia này trong ngành công nghiệp Halal toàn cầu. Thị trường này được dự báo tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 14,2% và ước tính đạt quy mô 807 tỷ USD vào năm 2030. Là thị trường tiêu thụ sản phẩm Halal lớn nhất thế giới, Indonesia mở ra nhiều cơ hội cho các lĩnh vực như lĩnh vực thực phẩm – đồ uống, thời trang và du lịch Halal.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Nguồn tham khảo: https://www.innovamarketinsights.com/trends/food-industry-in-indonesia-consumer-and-market-trends/
