Thúc đẩy hợp tác thương mại gạo giữa Việt Nam và Singapore năm 2025
Thứ Năm, 23/10/2025
Ngày 30/10/2025, Việt Nam và Singapore chính thức ký kết Bản ghi nhớ hợp tác thương mại gạo giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Singapore.
Bản ghi nhớ hợp tác là cơ sở để thúc đẩy thương mại gạo phát triển ổn định, bền vững, góp phần đảm bảo an ninh lương thực song phương, thông qua việc tránh áp dụng các biện pháp hạn chế thương mại không cần thiết. Đây là Bản Ghi nhớ hợp tác thương mại gạo đầu tiên Singapore ký với một đối tác, và Việt Nam là một trong những quốc gia cung cấp gạo lớn nhất của Singapore.
Là quốc gia nhập khẩu hơn 90% nhu cầu lương thực, Singapore cũng chịu tác động từ các gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc thiết lập các quan hệ đối tác toàn cầu và khu vực là yếu tố thiết yếu để đảm bảo nguồn cung gạo ổn định cho Singapore. Bên cạnh đó, việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác thương mại gạo là một bước đi cụ thể để triển khai mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, góp phần tăng cường sự gắn kết giữa hai nền kinh tế, tạo nền tảng cho hợp tác ổn định, bền vững trong lĩnh vực thương mại gạo trong bối cảnh biến động khó lường của thị trường toàn cầu.
Thị trường gạo tại Singapore
Theo số liệu thống kê của Cơ quan Quản lý doanh nghiệp Singapore, trong 9 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị nhập khẩu gạo từ thế giới của Singapore đạt khoảng 347,5 triệu SGD, tăng 3,4% so với cùng kỳ 2024.
Về chủng loại gạo, trong 9 tháng đầu năm 2025, Singapore tiếp tục đẩy mạnh nhập khẩu Gạo tẻ trắng (giá trị nhập khẩu đạt 171,8 triệu SGD, chiếm gần 50% tỷ trọng); đứng thứ hai là Gạo trắng Hom Mali (giá trị nhập khẩu 66,4 triệu SGD, chiếm gần 20% tỷ trọng); sau đó là nhóm Gạo thơm xay xát/tróc vỏ (giá trị nhập khẩu 41,3 triệu SGD, chiếm 11,9% tỷ trọng).
Về đối tác, trong 9 tháng đầu năm 2025, Ấn Độ là đối tác cung ứng gạo lớn nhất cho thị trường Singapore (giá trị nhập khẩu đạt gần 114 triệu SGD, chiếm 32,8% tổng thị phần gạo nhập khẩu, hai nhóm chính là Gạo tẻ trắng và Gạo đồ); Thái Lan là đối tác cung ứng gạo thứ hai (giá trị nhập khẩu đạt 112,8 triệu SGD, chiếm 32,5% thị phần, nhóm chính là Gạo trắng Hom Mali); Việt Nam là đối tác cung ứng gạo thứ ba (giá trị nhập khẩu đạt 87,8 triệu SGD, chiếm 25,26% thị phần, nhóm chính là Gạo tẻ trắng).
Tiềm năng xuất khẩu gạo của Việt Nam sang thị trường Singapore
Theo số liệu thống kê của Cơ quan Quản lý doanh nghiệp Singapore, Việt Nam là đối tác cung ứng gạo đứng thứ 3 tại Singapore, sau Ấn Độ và Thái Lan.
Gạo tẻ trắng là nhóm có giá trị nhập khẩu cao nhất trong số các nhóm sản phẩm gạo của Việt Nam vào thị trường Singapore. Theo số liệu thống kê của Cơ quan Quản lý doanh nghiệp Singapore, Gạo tẻ trắng là nhóm mà Singapore có mức độ đa dạng nguồn cung từ nước ngoài cao (trên 20 nước đối tác). Mặc dù vậy, thị phần của Việt Nam đối với nhóm này hiện đứng thứ 2 chỉ sau Ấn Độ (75,2 triệu SGD, chiếm 43,8% thị phần).
Ngoài Gạo tẻ trắng, Việt Nam có hai nhóm khác hiện đang giữ vị trí dẫn đầu về giá trị xuất khẩu cao vào thị trường Singapore là nhóm Gạo thơm xay xát/tróc vỏ và Gạo nếp, chiếm lần lượt 59,7% và 63,2% thị phần nhập khẩu tại Singapore trong 9 tháng đầu năm 2025.
Trong thời gian tới, quy mô thị trường gạo nhập khẩu tại Singapore được dự đoán sẽ duy trì ổn định, trong khi đó, gạo Việt Nam tiếp tục chịu sự cạnh tranh lớn từ sản phẩm cùng loại của Ấn Độ và Thái Lan. Việc Singapore và Việt Nam ký kết Bản ghi nhớ hợp tác thương mại gạo sẽ góp phần ổn định nguồn xuất khẩu gạo của Việt Nam vào Singapore trong thời gian tới.
Quy định của Singapore về quản lý xuất nhập khẩu gạo
Về cấp phép, theo quy định tại Luật Kiểm soát giá của Singapore, gạo là mặt hàng thuộc diện Chính phủ kiểm soát giá. Các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động kinh doanh gạo – từ nhập khẩu phục vụ tiêu thụ nội địa, nhập khẩu để tái xuất, lập kho dự trữ, chế biến hoặc bán buôn gạo – đều phải có giấy phép do Cơ quan Thực phẩm Singapore (SFA), thuộc Bộ Bền vững và Môi trường Singapore, cấp.
Các nhà nhập khẩu được bán gạo cho các cơ sở bán buôn hoặc trực tiếp cho các cơ sở bán lẻ. Các nhà nhập khẩu cũng có thể xây dựng mạng lưới phân phối của riêng mình nhưng giấy phép kinh doanh nhập khẩu và giấy phép kinh doanh bán buôn gạo được cấp riêng. Hoạt động xuất nhập khẩu và kinh doanh gạo tại Singapore hoàn toàn do khu vực tư nhân thực hiện.
Về lượng dự trữ tồn kho, giấy phép nhập khẩu gạo tại Singapore chỉ được cấp cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục nhập khẩu và phải tuân thủ đầy đủ Quy chế Dự trữ gạo quốc gia. Theo quy định, các nhà nhập khẩu có tham gia hệ thống dự trữ bắt buộc phải đăng ký trước sản lượng gạo dự kiến nhập khẩu hàng tháng để bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường nội địa; mức đăng ký này có thể được điều chỉnh tùy theo biến động thị trường và từng giai đoạn cụ thể.
Đối với gạo trắng, doanh nghiệp phải duy trì tối thiểu 50 tấn dự trữ mỗi tháng; quy định này không áp dụng cho các loại gạo đặc thù như Basmati, Ponni và gạo đồ. Các thương nhân tham gia hệ thống dự trữ cũng phải lưu trữ một lượng gạo bắt buộc tại kho do Chính phủ chỉ định, với mức dự trữ gấp đôi sản lượng đăng ký nhập khẩu hàng tháng đối với gạo trắng, và gấp đôi nhu cầu nhập khẩu trung bình hàng tháng đối với gạo Basmati, Ponni và gạo đồ. Toàn bộ lượng gạo dự trữ phải được thay mới liên tục và không được lưu kho quá một năm.
Quyền sở hữu gạo vẫn thuộc về doanh nghiệp, song Chính phủ có quyền thu gom gạo có bồi thường trong các tình huống khẩn cấp nhằm bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.
Về nhãn mác, theo quy định của Luật Kinh doanh lương thực Singapore, tất cả gạo lưu thông trên thị trường phải được đóng gói và dán nhãn đầy đủ trước khi bày bán. Nhãn mác trên mỗi bao gạo phải thể hiện rõ các thông tin bắt buộc, gồm: chủng loại gạo, hàm lượng tinh bột, trọng lượng tịnh, nhãn hiệu (nếu có), cùng tên và địa chỉ của nhà nhập khẩu, nhà phân phối, đại lý hoặc đơn vị đóng gói. Quy định này nhằm bảo đảm minh bạch thông tin sản phẩm và quyền lợi của người tiêu dùng tại Singapore.
Có thể nói, thị trường Singapore là thị trường tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức. Singapore áp dụng cơ chế quản lý chặt chẽ đối với nhập khẩu gạo, do đó, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm các quy định về giấy phép, dự trữ bắt buộc và ghi nhãn nhằm bảo đảm thông quan thuận lợi và duy trì uy tín trên thị trường. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nên tăng cường hợp tác với hệ thống phân phối tại Singapore, nâng cao chất lượng và tính ổn định của nguồn cung. Việc đầu tư vào thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc sẽ giúp gạo Việt Nam tăng sức cạnh tranh trước các nhà cung ứng lớn như Ấn Độ và Thái Lan.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Nguồn tham khảo:
- Thông tin do Thương vụ Việt Nam tại Singapore cung cấp.
- Thông tin từ Hải quan Singapore: https://www.customs.gov.sg/businesses/national-single-window/tradenet/competent-authorities-requirements/sfa-rice/#:~:text=Regulation%20of%20Import%2C%20Export%20and,Singapore%20Food%20Agency%20(Seafood)
- Luật Kiểm soát giá gạo Singapore: https://sso.agc.gov.sg/SL/PCA1950-OR5
- Thông tin từ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO): https://importlicensing.wto.org/content/rice-3#:~:text=In%20Singapore%2C%20rice%20of%20all,there%20is%20no%20domestic%20production.
- Thông tin từ Cơ quan Quản lý Thực phẩm Singapore: https://www.sfa.gov.sg/food-import-export/commercial-imports/import-requirements-for-food-food-products#rice-6
