1. Tình hình sản xuất và xuất khẩu các loại quả hạch của Việt Nam ra thế giới
Hiện nay Việt Nam đang sản xuất và xuất khẩu một số loại quả hạch theo hình thức thô hoặc đã qua chế biến như hạt điều, hạt mắc-ca, hồ đào, hạnh nhân… tại các vùng chuyên canh miền núi phía Bắc gồm Lào Cai, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn hoặc các tỉnh miền Trung như Đồng Nai (Bình Phước cũ), Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa. Chủng loại quả và quả hạch xuất khẩu chủ yếu tới khu vực châu Á với Trung Quốc là điểm đến chính.
Trong số các loại quả hạch chế biến xuất khẩu, hạt điều (mã HS 080132 và 20081910) là một loại hạt xuất khẩu chủ lực của Việt Nam với kim ngạch năm 2024 đạt 4,37 tỷ USD (tương đương 730.000 tấn), tăng 19,2% về giá trị và 12,4% về lượng so với năm 2023. Việt Nam xuất khẩu chủ yếu chủng loại hạt điều W320, W240, W180, tỷ trọng chiếm 67,53% tổng lượng và chiếm 70,63% tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều các loại.
Với lợi thế đất đỏ bazan, Bình Phước đã trở thành “thủ phủ” điều của cả nước. Hạt điều tại đây có đặc điểm hạt vừa, đặc ruột nên dù không quá to nhưng vẫn thấy chắc, nặng. Hạt chưa rang có màu vàng nhạt từ trong ra ngoài, mùi vị đặc trưng.
2. Tình hình xuất khẩu quả hạch của Việt Nam sang Hồng Công
Theo số liệu của Hải quan Hồng Công, năm 2024 Hồng Công nhập khẩu 314,7 triệu USD các loại quả hạch (mã HS 0801, 0802 và một số m2008). Trong đó, hạt điều chưa chế biến (mã HS 080132) là 12,6 triệu USD; các loại quả và quả hạch đã chế biến (mã HS 20081999) là 65 triệu USD. Đây là nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng nhập khẩu cao thứ 4 tại thị trường này[1].
Sự tăng trưởng của thị trường các loại quả hạch Hồng Công bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như văn hóa tiêu dùng, ý thức về sức khỏe và tính linh hoạt trong ẩm thực. Các loại hạt giàu dinh dưỡng và có hương vị là món ăn nhẹ và nguyên liệu phổ biến trong nhiều món ăn khác nhau. Đây là nguyên liệu thiết yếu cho cả món ngọt và món mặn trong cách chế biến món ăn của người Hồng Công. Người tiêu dùng Hồng Công ngày càng quan tâm đến sức khỏe, tìm kiếm các sản phẩm hạt ăn vặt giàu dinh dưỡng, ít đường, ít chất bảo quản. Nhóm người tiêu dùng trẻ tuổi tại đây cũng rất thích trải nghiệm các sản phẩm cải tiến hương vị, không chỉ hạt rang muối truyền thống mà còn các hạt có vị tỏi, ớt, mật ong, hoặc vị ca-ra-men, hoặc dạng hỗn hợp nhiều loại hạt, trái cây sấy khô. Ngoài ra, hạt điều còn là một loại quà tặng được ưa chuộng và có sức tiêu thụ lớn vào các dịp đặc biệt, lễ tết ở Hồng Công.
Kể từ thời kỳ đại dịch Covid-19, thói quen mua hàng trực tuyến của người tiêu dùng Hồng Công đã hình thành và phát triển nhanh chóng. Tổng doanh thu bán lẻ hàng hoá trực tuyến của Hồng Công đã tăng từ 2,6 tỷ USD năm 2020 lên 4 tỷ USD năm 2024. Người tiêu dùng bận rộn, thích mua sản phẩm dinh dưỡng online để tiện dùng tại nhà hoặc nơi làm việc. Do vậy, các loại hạt ăn liền đóng gói trong các bao bì nhỏ gọn, phù hợp nhu cầu nhanh, tiện rất được ưa chuộng trên các kênh bán hàng trực tuyến.
3. Đánh giá
Việt Nam đứng đầu trong các nước có chất lượng hạt điều thơm ngon nhất thế giới bên cạnh hạt điều Tanzania. Không chỉ thơm ngon về chất lượng mà còn đạt yêu cầu cao về màu sắc, kích cỡ nên nhu cầu của thế giới về hạt điều Việt Nam mấy năm gần đây tăng rất mạnh. Việt Nam hiện nay là một trong những quốc gia xuất khẩu hạt điều ra thị trường Canada, Mỹ, Nhật, EU, Trung quốc, Singapore… đạt kim ngạch cao nhất thế giới
Do đặc điểm về điều kiện tự nhiên, Hồng Công không phát triển ngành sản xuất nông nghiệp, trồng trọt và do đó chủ yếu dựa vào nguồn cung nhập khẩu. Quy mô thị trường Hồng Công tuy nhỏ nhưng mức chi tiêu tiêu dùng tư nhân cao, ưu điểm lớn nhất là tính mở và kết nối lớn với các thị trường khác. Chính vì vậy, đây là “cửa ngõ” quan trọng mà các nhà xuất khẩu Việt Nam không nên bỏ qua.
Hồng Công được đánh giá là nền kinh tế tự do nhất thế giới với thuế suất 0% đối với hầu hết hàng hóa nhập khẩu và cơ bản không áp dụng các rào cản thương mại. Do vậy mặt hàng hạt điều nói riêng và các mặt hàng thực phẩm khác của Việt Nam khi thâm nhập thị trường này gặp phải sự cạnh tranh rất khốc liệt với sản phẩm của nhiều quốc gia xuất khẩu mạnh khác như Mỹ, Ấn Độ, Thái Lan, Úc, Indonesia...
4. Chiến lược thâm nhập thị trường
Để tiếp tục duy trì, mở rộng xuất khẩu các sản hạch quả chế biến sang Hồng Công, doanh nghiệp xuất khẩu, thương mại cần lưu ý một số nội dung sau:
- Đảm bảo chất lượng sản phẩm
+ Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kiểm dịch và kiểm nghiệm. Hiện nay, Hồng Công đang áp dụng tiêu chuẩn cao về an toàn thực phẩm như các tiêu chuẩn quốc tế CODEX và OIE, thậm chí còn cao hơn so với quốc tế.
+ Tìm hiểu vào các tiêu chí lựa chọn theo thị hiếu của người tiêu dùng Hồng Công.
- Nâng cấp bao bì và nhãn mác
+ Thiết kế bao bì bắt mắt, phù hợp với thị hiếu địa phương.
+ Sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh hoặc tiếng Trung trên nhãn mác.
+ Đóng gói với trọng lượng nhỏ, tiện lợi cho người tiêu dùng.
+ Do hạt điều và các loại quả hạch khác được xếp vào nhóm thực phẩm có thể gây dị ứng, bao bì có chứa sản phẩm này cần ghi rõ “allergen” (có thể gây dị ứng).
- Công tác xây dựng thương hiệu
+ Quảng bá hình ảnh trái cây Việt Nam gắn liền với chất lượng, độ an toàn và giá trị dinh dưỡng.
+ Tăng cường chiến lược truyền thông, nhấn mạnh đến thực phẩm sạch và không chất bảo quản.
- Đa dạng hóa kênh phân phối
+ Tham gia các hội chợ, triển lãm chuyên ngành tại Hồng Công;
+ Hợp tác với các nhà bán lẻ lớn, chuỗi siêu thị lớn tại Hồng Công.
+ Tranh thủ công đồng, doanh nhân Việt Kiều để thúc đẩy xuất khẩu, phát triển những mặt hàng mới, tiềm năng.
+ Tận dụng các kênh thương mại điện tử để mở rộng độ phủ thương hiệu.
Hồng Công là một thị trường tiềm năng không chỉ nhờ sức tiêu dùng cao mà còn bởi vai trò cửa ngõ kết nối các thị trường lân cận như Trung Quốc và Ma Cao. Để tận dụng tối đa tiềm năng, doanh nghiệp cần đầu tư vào chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và chiến lược tiếp cận thị trường bài bản.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Nguồn tham khảo:
- Cục Thống kê Hồng Công: https://tradeidds.censtatd.gov.hk/
- Bản tin thị trường nông, lâm thủy sản tháng 01/2025, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương.
- Bộ Nông nghiệp Mỹ: https://www.fas.usda.gov
[1]https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Exporter%20Guide%20Annual_Hong%20Kong_Hong%20Kong_HK2025-0032.pdf
