I. Tình hình thị trường cà phê Philippines
Philippines từ lâu đã là một quốc gia tiêu thụ cà phê mạnh nhưng phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Thống kê năm 2024 cho thấy tỷ lệ cầu phụ thuộc vào nhập khẩu (import dependency ratio) đạt khoảng 61%, nghĩa là khoảng 6/10 lượng cà phê tiêu dùng trong nước phải nhập khẩu.
Trong giai đoạn 2020 - 2024, khối lượng nhập khẩu bình quân khoảng 48.000 tấn mỗi năm; năm 2024, lượng nhập khẩu quốc gia tăng lên gần 54.000 tấn với giá trị lên tới 229,52 triệu USD. Tại cùng thời điểm, tổng nhu cầu tiêu thụ cà phê của Philippines được một số ước tính đặt ở mức gần 400.000 tấn/năm.
Một yếu tố đáng lưu ý là hầu hết lượng nhập khẩu là cà phê nhân hoặc nguyên liệu (để rang, xay, chế biến hoặc sản xuất cà phê hòa tan), bởi sản lượng nội địa chỉ đáp ứng khoảng 38% nhu cầu. Do đó, thị trường này vẫn còn rất rộng mở cho nguồn cung từ nước ngoài, đặc biệt từ các quốc gia trong khu vực như Việt Nam, nhờ lợi thế logistics và các hiệp định thương mại nội khối.
II. Tình hình xuất khẩu cà phê của Việt Nam
1. Xuất khẩu cà phê của Việt Nam ra thế giới
Niên vụ 2024-2025, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt trên 1,5 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu trên 8,4 tỷ USD, tăng 1,8% về khối lượng và tăng 55,5% về kim ngạch so với niên vụ 2023 - 2024. Đây là mức kim ngạch cao nhất trong các niên vụ từ trước đến nay. Giá xuất khẩu bình quân đạt 5.610 USD/tấn, tăng tới 52,7% so với cùng kỳ, phản ánh xu hướng giá cà phê thế giới duy trì ở mức cao suốt niên vụ vừa qua.
Riêng 9 tháng của năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 1,25 triệu tấn cà phê, đạt hơn 7 tỷ USD, tăng 11,7% về lượng và 62,2% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Theo Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam (VICOFA), khác với niên vụ 2023–2024 khi giá trị tăng nhưng sản lượng giảm, niên vụ 2024–2025 ghi nhận sự tăng trưởng đồng đều cả về lượng lẫn giá trị, giúp kim ngạch toàn ngành tăng thêm khoảng 3 tỷ USD.
Trong niên vụ vừa qua, châu Âu tiếp tục là thị trường lớn nhất của cà phê Việt Nam, với hơn 710.000 tấn, kim ngạch trên 4 tỷ USD, chiếm gần một nửa tổng lượng và giá trị xuất khẩu. Riêng 27 nước EU đóng góp 40,1% về lượng và 39,4% về kim ngạch.
2. Xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang Philippines
Trong giai đoạn 5 năm từ 2020-2024, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng thủy sản của Việt Nam sang thị trường Philippines có sự tăng trưởng.
Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng cà phê của Việt Nam sang Philippines giai đoạn 2020-2024
|
Năm |
Kim ngạch (Triệu USD) |
Tăng/giảm (%) |
|
2010 |
158,0 |
-8,9 |
|
2021 |
132,0 |
-16 |
|
2022 |
141,8 |
+7,3 |
|
2023 |
152,8 |
+7,8 |
|
2024 |
288,4 |
+88,7 |
Nguồn: Cục Hải quan Việt Nam
Trong giai đoạn trên, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nên hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang Philippines đã bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, đến năm 2022, tình hình xuất khẩu cà phê đã được khôi phục trở lại và duy trì tăng trưởng trong những năm tiếp theo. Trong 10 tháng 2025, kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường này đạt 226,7 triệu USD, giảm 3,4% so với cùng kỳ.
III. Thế mạnh và lợi thế cạnh tranh của Việt Nam
1. Năng lực sản xuất và xuất khẩu ổn định
Nằm trong nhóm những nước xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới, Việt Nam có hệ thống sản xuất, sơ chế và xuất khẩu quy mô lớn. Mặc dù xuất khẩu toàn cầu có biến động, Việt Nam vẫn thường xuyên đạt sản lượng xuất khẩu cao.
Riêng đối với thị trường Philippines, năm 2024 Việt Nam xuất khẩu khoảng 48.088 tấn cà phê, tăng tới 49,6% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy nguồn cung từ Việt Nam đang gia tăng, cung ứng tốt cho nhu cầu nhập khẩu của Philippines.
2. Chi phí cạnh tranh và khoảng cách địa lý thuận lợi
Chi phí sản xuất cà phê (nhân, rang, xay) tại Việt Nam tương đối cạnh tranh so với nhiều nơi. Khi xuất khẩu sang Philippines - một thị trường trong khối ASEAN thì chi phí vận chuyển, logistics, thuế nhập khẩu (nếu sử dụng ưu đãi từ khung hiệp định thương mại nội khối) có thể thấp hơn so với từ các nước ngoài ASEAN. Do đó, Việt Nam có thể cung cấp cà phê với mức giá cạnh tranh, phù hợp với phần lớn người tiêu dùng Philippines.
3. Tính linh hoạt về chủng loại xuất khẩu
Sản phẩm cà phê Việt Nam có thể được xuất khẩu ở dạng nhân (green bean), rang xay, hoặc chế biến thêm tùy theo nhu cầu nhập khẩu và tùy thuộc vào yêu cầu của nhà rang xay hoặc doanh nghiệp gia công tại Philippines. Do đó, Việt Nam có thể linh hoạt khai thác cả phân khúc thị trường giá rẻ lẫn trung–cao cấp, từ cà phê nhân cho các nhà máy rang xay, đến cà phê rang xay sẵn cho thị trường tiêu dùng đại chúng.
4. Nhu cầu nhập khẩu bền vững từ Philippines
Như đã nêu, Philippines hiện nay đang tiêu thụ một lượng cà phê lớn hơn nhiều so với khả năng sản xuất nội địa. Sự gia tăng dân số, đô thị hóa, thay đổi thói quen tiêu dùng (quán café, tiêu dùng cà phê hòa tan, cà phê rang xay) tạo ra nhu cầu ổn định và có xu hướng tăng. Ngay cả khi thế giới chứng kiến biến động giá cà phê, quốc gia này vẫn duy trì nhu cầu nhập khẩu lớn.
Nhìn chung, thị trường cà phê của Philippines hiện tại vẫn là một thị trường rộng lớn, ổn định với nhu cầu cao. Nguồn cung nội địa hạn chế nên vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Việt Nam, với năng lực sản xuất mạnh, chi phí cạnh tranh và vị thế xuất khẩu lâu năm, đang ở vị trí thuận lợi để khai thác cơ hội này.
Tuy nhiên, để thực sự khai thác hiệu quả tiềm năng, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động, linh hoạt trong chiến lược: đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng đảm bảo yêu cầu và tiêu chuẩn về chất lượng, xây dựng mối quan hệ dài hạn với đối tác Philippines, và luôn theo sát biến động thị trường toàn cầu. Nếu thực hiện nghiêm túc, Philippines có thể trở thành một trong những thị trường xuất khẩu cà phê quan trọng và ổn định cho Việt Nam trong thập kỷ tới - góp phần nâng cao giá trị xuất khẩu cà phê, giảm bớt phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, và hướng tới xuất khẩu bền vững, có giá trị gia tăng cao.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Nguồn tham khảo:
- https://vneconomy.vn/xuat-khau-ca-phe-dat-ky-luc-84-ty-usd.htm
- https://www.philstar.com/business/2025/04/05/2433556/rising-costs-brew-bitter-mix-coffee-consumers-producers
- https://mekongasean.vn/xuat-khau-ca-phe-giam-ve-luong-thang-lon-ve-kim-ngach-35634.html
