Hoa Kỳ giảm thuế cho Thụy Sỹ và Liechtenstein xuống còn 15% và tác động đến Việt Nam
Thứ Hai, 17/11/2025
1. Tuyên bố chung về Khuôn khổ cho một Hiệp định về thương mại công bằng, cân bằng và có đi có lại giữa Hoa Kỳ – Thụy Sỹ – Liechtenstein
Ngày 14/11/2025, Thụy Sỹ và Liechtenstein đã ký một Tuyên bố chung không có tính ràng buộc với Hoa Kỳ, có tên gọi đầy đủ là Tuyên bố chung về Khuôn khổ cho một Hiệp định về thương mại công bằng, cân bằng và có đi có lại giữa Hoa Kỳ – Thụy Sỹ – Liechtenstein. Theo đó, Hoa Kỳ sẽ giảm thuế bổ sung cho hai nước này xuống còn 15%. Thỏa thuận này đạt được sau các cuộc đàm phán tích cực giữa các bên thời gian qua. Mức thuế này cũng tương tự mức thuế mà EU và Nhật Bản đạt được với Hoa Kỳ trước đó.
Theo Tuyên bố chung này, Thụy Sỹ mong muốn hành động để đạt cân bằng thương mại với Hoa Kỳ, bao gồm bằng cách thúc đẩy mua hàng hóa của Hoa Kỳ, tạo điều kiện đầu tư vào Hoa Kỳ và loại bỏ các rào cản thuế quan và phi thuế quan đối với hàng hóa Hoa Kỳ. Đồng thời với việc giảm thuế quan của Hoa Kỳ, Thụy Sỹ sẽ giảm thuế nhập khẩu đối với một loạt sản phẩm của Hoa Kỳ. Ngoài tất cả các sản phẩm công nghiệp, thủy sản, việc miến thuế cũng bao gồm các sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ mà Thụy Sỹ coi là không nhạy cảm. Đối với một số hàng xuất khẩu khác của Hoa Kỳ, hai bên đã nhất trí một giải pháp có tính đến chính sách nông nghiệp của Thụy Sỹ. Theo đó, Thụy Sỹ sẽ cấp hạn ngạch thuế quan song phương miễn thuế cho Hoa Kỳ đối với một số sản phẩm xuất khẩu của Hoa Kỳ, cụ thể là 500 tấn thịt bò, 1.000 tấn thịt bò rừng và 1.500 tấn thịt gia cầm mối năm.
Ngoài ra, các công ty Thụy Sỹ có kế hoạch đầu tư trực tiếp vào Hoa Kỳ với số vốn lên tới 200 tỷ USD cho đến cuối năm 2028. Điều này cũng bao gồm các nỗ lực tăng cường giáo dục và đào tạo nghề.
Việc giảm thuế của Hoa Kỳ đối với hàng nhập khẩu của Thụy Sỹ sẽ giúp ổn định quan hệ thương mại song phương. Mặc dù thuế quan tổng thể vẫn cao hơn so với trước tháng 4/2025, nhưng việc giảm thuế bổ sung của Hoa Kỳ dự kiến sẽ có tác động tích cực đến nền kinh tế Thụy Sỹ. Bộ trưởng Kinh tế Thụy Sỹ Guy Parmelin cho biết mức thuế mới này dự kiến sẽ có hiệu lực trong 10-12 ngày tới.
Theo Tuyên bố chung, Hoa Kỳ cùng Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ ngay lập tức bắt đầu đàm phán một Hiệp định nhằm đạt được những tiến bộ quan trọng, và nếu có thể sẽ ký kết Hiệp định trong Quý I năm 2026.
Dưới đây là những nội dung chính mà các Bên dự định sẽ đàm phán trong Hiệp định:
(i). Đầu tư, thương mại và các cơ hội hợp tác
Thụy Sỹ và Liechtenstein ủng hộ sự gia tăng đầu tư trực tiếp nước ngoài của các doanh nghiệp Thụy Sỹ và Liechtenstein vào Hoa Kỳ. Thụy Sỹ sẽ khuyến khích và tạo điều kiện cho khoản đầu tư tối thiểu là 200 tỷ USD vào Hoa Kỳ, trên tất cả 50 tiểu bang, trong 5 năm tới, để thúc đẩy sản xuất, nghiên cứu và việc làm. Liechtenstein sẽ khuyến khích và tạo điều kiện cho khoản đầu tư tối thiểu 300 triệu USD vào Hoa Kỳ và tăng khoảng 50% số lượng việc làm được tạo ra trong 5 năm tới ở Hoa Kỳ.
Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ khuyến khích và tạo điều kiện thực hiện một phần ba khoản đầu tư này trước cuối năm 2026.
Các Bên sẽ khuyến khích doanh nghiệp của mình thúc đẩy và phát triển đào tạo và các chương trình học nghề, bao gồm các chương trình Học nghề đã đăng ký, cho người lao động Hoa Kỳ trong các lĩnh vực tăng trưởng cao then chốt ở Hoa Kỳ.
Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ hợp tác với Hoa Kỳ để giải quyết các biến dạng tiềm ẩn của thương mại và đầu tư song phương phát sinh từ trợ cấp công nghiệp hoặc hành động của các doanh nghiệp nhà nước.
Các Bên sẽ tạo ra môi trường tốt nhất có thể để khuyến khích và tạo điều kiện cho các khoản đầu tư xuyên biên giới và tạo việc làm.
(ii). Biểu thuế
Hoa Kỳ công nhận Hiệp ước ngày 29/3/1923 giữa Thụy Sỹ và Liechtenstein về việc Công quốc Liechtenstein gia nhập Khu vực Hải quan Thụy Sỹ và sẽ áp dụng thuế quan tương tự cho cả Thụy Sỹ và Liechtenstein.
Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ cải thiện khả năng tiếp cận thị trường đối với hàng hóa của Hoa Kỳ, thông qua việc áp dụng thuế bằng 0 đối với tất cả các hàng công nghiệp của Hoa Kỳ, thủy sản của Hoa Kỳ và một số hàng nông sản của Hoa Kỳ, và thông qua việc áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với một số hàng nông sản khác của Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ sẽ áp dụng mức thuế suất cao hơn của thuế tối huệ quốc (MFN) của Hoa Kỳ hoặc mức thuế suất 15%, bao gồm cả thuế MFN và thuế đối ứng, đối với hàng hóa có xuất xứ từ Thụy Sỹ và Liechtenstein và chỉ áp dụng thuế suất MFN của Hoa Kỳ đối với một số sản phẩm được liệt kê trong Phụ lục "Điều chỉnh thuế quan tiềm năng cho các đối tác liên kết" của Sắc lệnh 14346 (sửa đổi phạm vi áp dụng thuế quan đối ứng và thiết lập các thủ tục thực hiện các thỏa thuận thương mại và an ninh).
Hoa Kỳ sẽ nhanh chóng đảm bảo rằng thuế MFN và thuế quan áp dụng theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 (Mục 232) không vượt quá 15% đối với hàng dược phẩm và bán dẫn có xuất xứ từ Thụy Sỹ và Liechtenstein theo Biểu thuế Mục 232. Hoa Kỳ sẽ đánh giá một cách tích cực tác động của Hiệp định đối với an ninh quốc gia.
Lợi ích của Hiệp định chủ yếu được dành cho các Bên tham gia. Nếu các Bên xác định rằng lợi ích không được dành chủ yếu cho các Bên tham gia, các Bên có thể sửa đổi Hiệp định với các quy tắc xuất xứ cần thiết để đạt được mục tiêu này.
Các Bên sẽ hợp tác, nếu cần, về các vấn đề liên quan đến chuyển tải và lách luật, phù hợp với luật pháp và quy định trong nước của mình.
(iii). Hàng rào phi thuế quan và các vấn đề liên quan
a. Hoa Kỳ và Thụy Sỹ có ý định trao cho các cơ quan đánh giá sự phù hợp nằm ở lãnh thổ của nước kia sự đối xử kia không kém thuận lợi hơn so với các cơ quan đánh giá sự phù hợp nằm trong lãnh thổ của mình. Việc đối xử này bao gồm các thủ tục, tiêu chí, lệ phí và các điều kiện khác liên quan đến việc công nhận, phê duyệt, cấp phép hoặc công nhận khác của các tổ chức đánh giá sự phù hợp.
b. Các bên sẽ áp dụng Quyết định về Nguyên tắc phát triển Tiêu chuẩn, Hướng dẫn và Khuyến nghị quốc tế do Ủy ban Rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT) của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO ban hành nhằm xác định các tiêu chuẩn quốc tế có liên quan theo nghĩa của Điều 2 và Điều 5 và Phụ lục 3 của Hiệp định WTO về Hàng rào kỹ thuật đối với thương mại và sẽ đàm phán các điều khoản làm rõ nội dung này. Đối với ô tô, Thụy Sỹ sẽ hợp tác với Hoa Kỳ để tạo điều kiện thuận lợi cho việc công nhận các Tiêu chuẩn An toàn Xe cơ giới Liên bang của Hoa Kỳ.
Các Bên sẽ thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược đã được hai bên thống nhất, bao gồm cả thiết bị y tế. Thụy Sỹ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc phê duyệt các thiết bị y tế đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ thông qua hoặc phê duyệt.
Hoa Kỳ ghi nhận những nỗ lực của Thụy Sỹ nhằm tạo thuận lợi cho thương mại thịt bò và các sản phẩm từ thịt bò. Thụy Sỹ sẽ làm việc với Hoa Kỳ để giải quyết các biện pháp cụ đang hạn chế tiếp cận thị trường đối với gia cầm và các sản phẩm gia cầm của Hoa Kỳ, tăng cường cơ hội xuất khẩu nông sản của Hoa Kỳ tại Thụy Sỹ. Hoa Kỳ và Thụy Sỹ sẽ hợp tác trong việc hợp thức hóa các yêu cầu vệ sinh đối với nhãn mác và chứng nhận, đặc biệt là đối với thịt bò, bò rừng và các sản phẩm từ sữa.
Các Bên sẽ thảo luận về các cam kết mạnh mẽ liên quan đến bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm cả việc đối xử minh bạch và công bằng đối với chỉ dẫn địa lý.
Các Bên sẽ tiếp tục đem lại một môi trường cởi mở và cạnh tranh cho các nhà cung cấp dịch vụ. Theo đó, Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ xem xét các cơ hội để tạo ra cho các nhà cung cấp dịch vụ khả năng tiếp cận lớn hơn vào thị trường của mình.
Các Bên sẽ tăng cường hợp tác về các vấn đề thương mại liên quan đến lao động và tìm cách giải quyết lao động cưỡng bức, bao gồm cả lao động trẻ em cưỡng bức. Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ tiếp tục bảo vệ quyền lao động được quốc tế công nhận.
Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ tiếp tục áp dụng và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường ở mức độ cao, thực thi hiệu quả các luật môi trường tương ứng của mình và hợp tác với Hoa Kỳ về các biện pháp môi trường liên quan đến thương mại, bao gồm cả những biện pháp có thể ảnh hưởng đến thương mại giữa hai nước này và Hoa Kỳ.
Các Bên sẽ đàm phán các cam kết về các thực hành pháp lý tốt để đảm bảo tính minh bạch, khả năng dự đoán và sự tham gia cao hơn trong suốt thời hạn hiệu lực của các quy định pháp lý.
Với quan điểm đạt được lợi ích có đi có lại lớn hơn từ việc tham gia vào thị trường mua sắm của mình, các Bên tái khẳng định các cam kết của mình theo Hiệp định đa phương về Mua sắm Chính phủ của WTO và các nghĩa vụ mua sắm quốc tế có tính ràng buộc khác của mình, và xác định các quốc gia không phải là thành viên của các thỏa thuận này không được hưởng lợi từ việc không phân biệt đối xử trong mua sắm ở cấp chính phủ trung ương được quy định trong thỏa thuận, kể cả thông qua các biện pháp thực thi bổ sung trong khuôn khổ mua sắm quốc gia của mình, nếu cần thiết.
Hoa Kỳ và Thụy Sỹ sẽ thúc đẩy việc sử dụng các giải pháp công nghệ cho phép xử lý đầy đủ hàng hóa trước khi đến, thương mại không giấy tờ và thủ tục hải quan số.
(iv). Thương mại số và công nghệ số
Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ tiếp tục hạn chế áp thuế dịch vụ kỹ thuật số.
Các Bên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các luồng dữ liệu xuyên biên giới đáng tin cậy và giải quyết các yêu cầu định vị hóa dữ liệu, có tính đến các mục tiêu chính sách công hợp pháp.
Các Bên sẽ triển khai các cơ chế thúc đẩy khả năng tương tác giữa các khuôn khổ bảo mật tương ứng của mình nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc truyền dữ liệu xuyên biên giới an toàn.
Các Bên sẽ không áp thuế quan đối với truyền tải điện tử và ủng hộ áp dụng quyết định tạm hoãn thuế vô thời hạn đối với truyền tải điện tử của WTO.
(v). An ninh kinh tế
Các Bên sẽ tăng cường hợp tác về an ninh kinh tế, bao gồm cả việc giải quyết các chính sách phi thị trường của các nước thứ ba.
Các Bên thừa nhận rằng việc thực thi hiệu quả các biện pháp trừng phạt kinh tế và thương mại phục vụ lợi ích chung của các Bên. Các Bên sẽ tăng cường hợp tác đang có liên quan đến các biện pháp kiểm soát và trừng phạt xuất khẩu của Hoa Kỳ.
Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ hợp tác với Hoa Kỳ về các vấn đề liên quan đến việc xem xét các luồng đầu tư vào nước mình, kể cả trên cơ sở an ninh quốc gia.
Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ hợp tác với Hoa Kỳ để đảm bảo chuỗi cung ứng và cải thiện khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng trong các lĩnh vực cùng quan tâm.
- Tác động đến Việt Nam
Tính đến tháng 11 năm 2025, Thụy Sỹ là nhà đầu tư lớn thứ 20 tại Việt Nam (nhà đầu tư lớn thứ 6 của châu Âu tại Việt Nam). Thụy Sỹ hiện có 231 dự án với tổng số vốn đăng ký là 2,2 tỷ USD.
Năm 2024, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Thụy Sỹ đạt 811,3 triệu USD giảm 1,6% so với năm 2023, với xuất khẩu Việt Nam sang Thụy Sĩ đạt 183,7 triệu USD giảm 7,5% và nhập khẩu từ Thụy Sỹ vào Việt Nam đạt 627,6 triệu USD tăng 0,2% so với năm 2023. Riêng 11 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Thụy Sỹ đạt 940,7 triệu USD tăng 26,5% so với cùng kỳ năm 2024 chủ yếu nhờ kim ngạch nhập khẩu từ Thụy Sỹ vào Việt Nam đạt 773,8 triệu USD tăng 36,6% so với cùng kỳ 2023.
Trong cán cân xuất nhập khẩu Việt Nam-Thụy Sỹ, kim ngạch nhập khẩu từ Thụy Sỹ (chủ yếu là máy móc, thiết bị, dược phẩm, đồng hồ) thường cao hơn kim ngạch xuất khẩu (chủ yếu là thủy sản, cà phê, quần áo) do Thụy Sĩ là nước có nền công nghiệp chế tạo phát triển mạnh, cung cấp hàng hóa giá trị gia tăng cao cho Việt Nam, phù hợp với nhu cầu sản xuất và tiêu dùng.
Khi hàng hóa từ Thụy Sĩ phải chịu thuế nhập khẩu 15% vào Hoa Kỳ có thể tạo ra một số tác động, cụ thể:
- Giá bán hàng hóa Thụy Sỹ tại thị trường Hoa Kỳ tăng, tạo cơ hội cho các sản phẩm từ Việt Nam (nếu có mức thuế thấp hơn) cạnh tranh tốt hơn về giá. Tuy nhiên, hàng hóa Thụy Sỹ xuất khẩu vào Hoa Kỳ chủ yếu là dược phẩm, thực phẩm chế biến, đồng hồ, sản phẩm công nghệ cao...đây không phải nhóm hàng hóa Việt Nam có thế mạnh.
- Ngược lại, khi hàng hóa Thụy Sỹ nhập khẩu vào Hoa Kỳ chịu thuế 15%, các nhà xuất khẩu Thụy Sỹ có xu hướng tìm kiếm các thị trường khác thay thế nhằm đa dạng hóa thị trường, đảm bảo đầu ra cho hàng hóa.
- Cũng theo Hiệp định mà hai Bên dự kiến đàm phán, Thụy Sỹ và Liechtenstein sẽ cải thiện khả năng tiếp cận thị trường đối với hàng hóa của Hoa Kỳ, thông qua việc áp dụng thuế bằng 0 đối với tất cả các hàng công nghiệp của Hoa Kỳ, thủy sản của Hoa Kỳ và một số hàng nông sản của Hoa Kỳ...Như vậy, các sản phẩm Việt Nam có thể phải cạnh tranh khi xuất khẩu vào thị trường Thụy Sỹ là tôm, cá tra, cá basa, thủy sản đông lạnh và chế biến sẵn.
Do đó, để cải thiện cán cân thương mại giữa Việt Nam và Thụy Sỹ, đặc biệt khi các Hiệp định thương mại giữa Thụy Sỹ và đối tác được ký kết, doanh nghiệp Việt Nam cần đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm chế biến, có hàm lượng giá trị gia tăng cao.
Hiện nay, Thụy Sĩ đang thúc đẩy ngành xuất khẩu bằng cách hướng sang các thị trường mới thông qua nỗ lực ký kết các hiệp định thương mại tự do mới và hiện đại hóa các hiệp định hiện có. Chỉ riêng trong năm 2025, Thụy Sĩ đã ký kết các hiệp định mới với Thái Lan, Malaysia và Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), đồng thời cập nhật thỏa thuận thương mại với Ukraine... Ngoài ra, các hiệp định thương mại tự do hiện có của Thụy Sĩ với Trung Quốc, Anh, Mexico và Liên minh Hải quan Nam Phi đang được cập nhật. Việt Nam và Thụy Sỹ hiện đang tích cực đàm phán để có thể sớm ký kết Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa các nước thành viên Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu (EFTA) (gồm Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ) và Việt Nam.
Nguồn: Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
