Sự cần thiết, tầm quan trọng trong việc thiết lập Đối thoại Thương mại và Đầu tư giữa CPTPP – EU và CPTPP – ASEAN

Thứ Hai, 14/09/2026

Bối cảnh địa chính trị và địa kinh tế toàn cầu đang trải qua những biến động sâu sắc. Sự phân mảnh chuỗi cung ứng, xu hướng bảo hộ mậu dịch gia tăng cùng sự trì trệ trong cơ chế đa phương của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đòi hỏi các khối kinh tế phải tìm kiếm những khuôn khổ hợp tác linh hoạt và thực chất hơn. CPTPP với tư cách là 01 Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) tiêu chuẩn cao, năng động, đã luôn chủ động trong việc kết nối chiến lược với các đối tác ngoài khối, những đối tác có những điểm chung về mặt quan điểm, đặc biệt là ủng hộ hệ thống thương mại tự do dựa trên luật lệ.

Xuất phát điểm từ bên lề phiên họp Hội đồng CPTPP lần thứ 9 diễn ra từ ngày 20-21 tháng 11 năm 2025 tại Melbourne, Australia, các phiên Đối thoại thương mại và đầu tư giữa CPTPP và EU, giữa CPTPP và ASEAN đã được tổ chức vào ngày 20 tháng 11 năm 2025. Tại các phiên họp này, các nước Thành viên CPTPP với EU cũng như ASEAN đã thảo luận về các nội dung tăng cường hợp tác CPTPP – EU và CPTPP – ASEAN trong ứng phó với những thách thức thương mại toàn cầu, xác định ra những lĩnh vực ưu tiên hợp tác, như: (i) đa dạng hóa thương mại, bao gồm thúc đẩy thương mại hàng hóa và dịch vụ; (ii) thương mại số; (iii) thuận lợi hoá thương mại và đầu tư, bao gồm các biện pháp phi thuế quan, các biện pháp hải quan và biên giới; và (iv) khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng. Tại các phiên Đối thoại này, CPTPP – EU và CPTPP – ASEAN đã ra các Tuyên bố chung giữa các Bên.

1. Về Đối thoại thương mại và đầu tư CPTPP – EU  

CPTPP và EU hai khối có quy mô kinh tế lớn, đại diện cho tỷ trọng lớn GDP và thương mại toàn cầu khi có nhiều nền kinh tế lớn như về phía CPTPP là Canada, Nhật Bản, Vương quốc Anh (UK), Australia; trong khi đó EU bản thân đã là một khối thương mại lớn toàn cầu. CPTPP là 1 FTA thế hệ mới, tiêu chuẩn cao, liên tục được các Thành viên rà soát, đàm phán nâng cấp nhằm đáp ứng tốt hơn với bối cảnh kinh tế và thương mại đang không ngừng phát triển. Các Thành viên CPTPP đa dạng trải dài trên nhiều khu vực trên thế giới, với chuỗi giá trị xuyên Thái Bình Dương. Ở chiều ngược lại, EU nổi tiếng là trung tâm công nghệ cao của toàn cầu với tiêu chuẩn xanh và nguồn vốn đầu tư khổng lồ.

Với bản chất như vậy, đánh giá về tầm quan trọng, CPTPP và EU có tiềm năng rất lớn để phối hợp phát triển các chuỗi cung ứng chiến lược, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, năng lượng, nông nghiệp … Việc triển khai Đối thoại thương mại và đầu tư CPTPP – EU sẽ giúp 02 bên thúc đẩy tiếp cận thị trường, hài hoà hoá quy định, phối hợp lập trường tại các diễn đàn đa phương, đặc biệt trong tiến trình cải cách WTO, thúc đẩy thương mại xanh, đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng và xử lý các thách thức toàn cầu.

Do đó, các lĩnh vực mà CPTPP và EU đang hợp tác bao gồm:

• Môi trường thương mại và đầu tư toàn cầu (Global trade and investment environment)
• Thương mại số (Digital trade)
• Thuận lợi thương mại và đầu tư (Trade and Investment Facilitation)
• Duy trì chuỗi cung ứng (Supply chain resilience)

2. Về Đối thoại thương mại và đầu tư CPTPP – ASEAN

Mối quan hệ giữa CPTPP và ASEAN mang tính chất kết nối châu Á - Thái Bình Dương sâu sắc bởi bản thân bốn quốc gia thành viên ASEAN (Singapore, Malaysia, Việt Nam, Brunei) đồng thời là thành viên CPTPP, đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa hai khối.

Về tầm quan trọng, hợp tác giữa CPTPP – ASEAN thể hiện quyết tâm trong việc duy trì môi trường thương mại mở, ổn định và dựa trên luật lệ. CPTPP mang lại các tiêu chuẩn cao về minh bạch, thương mại số và tạo thuận lợi đầu tư trong khi ASEAN có phạm vi rộng, tính bao trùm cao và mạng lưới kết nối sâu giữa các nền kinh tế. Sự kết hợp hai yếu tố này mở ra cơ hội rất lớn để giảm chi phí giao dịch, đơn giản hóa thủ tục, hài hòa hóa quy định, và đặc biệt là hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong hội nhập sâu vào thị trường khu vực.

Do đó, các lĩnh vực CPTPP và ASEAN đang hợp tác bao gồm:

• Môi trường thương mại và đầu tư toàn cầu (Global trade and investment environment)
• Thương mại số (Digital trade)
• Thuận lợi thương mại và đầu tư (Trade and Investment Facilitation)
• Duy trì chuỗi cung ứng (Supply chain resilience)

3. Về việc triển khai các Việt Nam trong năm đảm nhiệm vị trí Chủ tịch CPTPP 2026

Trong năm 2026, Việt Nam đang đảm nhiệm vị trí Chủ tịch CPTPP 2026. Trong đó, đối với vai trò Chủ tịch CPTPP 2026, một trong những ưu tiên mà Việt Nam xác định tập trung là mở rộng các kênh kết nối giữa CPTPP và các đối tác quan trọng, cụ thể là thúc đẩy các hoạt động kết nối trong khuôn khổ Cơ chế Đối thoại thương mại và đầu tư CPTPP – EU và CPTPP – ASEAN, với mục tiêu phối hợp cùng đạt được các lợi ích thiết thực, các lợi ích nhìn thấy được nhằm tăng cường trao đỏi thương mại giữa CPTPP-EU và CPTPP-ASEAN.

Dự kiến, Việt Nam sẽ tổ chức phiên Đối thoại thương mại và đầu tư CPTPP – EU và CPTPP – ASEAN bên lề phiên họp Hội đồng CPTPP lần thứ 11 diễn ra vào ngày 26-27 tháng 11 năm 2026.

Nguồn: Vụ Phát triền thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên, Bộ Công Thương.