Phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ sáu của Uruguay tại WTO và triển vọng hợp tác thương mại Uruguay - Việt Nam
Thứ Tư, 01/07/2026
Ngày 10 và 12/6/2026, WTO tiến hành Phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ sáu của Uruguay, đánh giá chính sách và thực tiễn thương mại của nước này trong giai đoạn 2018-2025
Tổng quan nền kinh tế Uruguay
Uruguay là nền kinh tế có thu nhập cao, với GDP bình quân đầu người đạt 22.628 USD năm 2024, tăng từ 18.638 USD năm 2018. Trong giai đoạn 2018-2024, GDP thực tế tăng bình quân 1,2%/năm. Tỷ trọng thương mại hàng hóa và dịch vụ trong GDP tăng từ 47,8% năm 2018 lên 52,6% năm 2024.
Nông nghiệp vẫn là trụ cột của xuất khẩu Uruguay. Dù chỉ chiếm 6,6% GDP năm 2024, lĩnh vực này đóng góp 66,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Thịt bò, sản phẩm sữa, đậu tương và gạo chiếm 47,2% tổng xuất khẩu. Trong khi đó, nhập khẩu đa dạng hơn, chủ yếu là máy móc, thiết bị vận tải, sản phẩm khoáng sản và hóa chất. Thị trường xuất khẩu cũng có mức độ tập trung tương đối cao khi 56% xuất khẩu năm 2024 được đưa tới 5 thị trường gồm Brazil, Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU và Argentina. Ngược lại, hàng hoá chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc và Brazil, chiếm 43,3% kim ngạch nhập khẩu năm 2024.
Bên cạnh nông nghiệp, dịch vụ số đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Ngoài ra, Uruguay có lợi thế trong các dịch vụ tư vấn chuyên môn và dịch vụ máy tính, nhờ lực lượng lao động có kỹ năng và chính sách hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo. Xu hướng này giúp Uruguay từng bước đa dạng hóa nền kinh tế và giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu nông sản.
Những điểm nổi bật trong chính sách thương mại
Mục tiêu chính sách thương mại của Uruguay tiếp tục là bảo đảm tiếp cận thị trường ổn định và có thể dự đoán. Là thành viên sáng lập MERCOSUR, Uruguay gắn kết chặt chẽ chính sách thương mại với khuôn khổ của khối, nhưng đồng thời thúc đẩy hội nhập ở cả cấp độ đa phương, khu vực và song phương. Trong MERCOSUR, Uruguay đã tham gia triển khai quy tắc xuất xứ mới, mở rộng cam kết về dịch vụ, đặc biệt trong viễn thông và bưu chính, và thúc đẩy công nhận lẫn nhau về chứng thư chữ ký số. Cùng với các quốc gia trong khối MERCOSUR, Uruguay cũng đã ký các thỏa thuận với EFTA, Singapore và EU.
Uruguay tiếp tục ủng hộ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, cải cách WTO và khôi phục cơ chế giải quyết tranh chấp. Là nước có thế mạnh về nông nghiệp, Uruguay đặc biệt quan tâm đến tiến triển trong đàm phán nông nghiệp. Trong giai đoạn rà soát, nước này tham gia các Sáng kiến chung của WTO về thương mại điện tử, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa và quy định trong nước về dịch vụ; đồng thời tham gia các thảo luận về môi trường và phát triển bền vững. Uruguay đã tham gia Hiệp định về Trợ cấp nghề cá năm 2024.
Về thuế quan, Uruguay tiếp tục áp dụng Biểu thuế quan chung của MERCOSUR nhưng sử dụng một số ngoại lệ. Đến năm 2025, ngoại lệ bao gồm 4.273 dòng thuế, tương đương 35% tổng số dòng thuế, với mức thuế nhìn chung thấp hơn mức thuế chung. Số dòng thuế có mức thuế 0% cũng tăng, đưa mức thuế MFN áp dụng bình quân từ 9,4% năm 2017 xuống 8,2% năm 2025. Uruguay không áp dụng hạn ngạch thuế quan.
Chính sách quản lý nhập khẩu cũng được nới lỏng. Số dòng thuế chịu lệnh cấm nhập khẩu giảm mạnh từ 328 xuống 89 dòng. Một số lệnh cấm đối với động vật sống và thực phẩm được dỡ bỏ, trong khi hạn chế đối với sản phẩm hóa chất và phương tiện vận tải được thu hẹp. Uruguay cũng tương đối hạn chế sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại; năm 2025 chỉ có một biện pháp chống bán phá giá chính thức còn hiệu lực.
Cải thiện tạo thuận lợi thương mại và môi trường đầu tư
Uruguay đã đẩy mạnh số hóa và đơn giản hóa thủ tục thương mại, góp phần rút ngắn thời gian xử lý. Việc áp dụng quản lý rủi ro đối với nhập khẩu thực phẩm và đồ uống giúp giảm chi phí đánh giá sự phù hợp. Hạ tầng logistics cũng được nâng cấp với tuyến đường sắt mới, cùng hệ thống máy quét và quản lý hàng hóa mới tại cảng.
Trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Uruguay tăng cường hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và đổi mới, củng cố hệ thống tiêu chuẩn hóa và đánh giá sự phù hợp. Chính sách sở hữu trí tuệ cũng được hoàn thiện: thời hạn bảo hộ quyền tác giả, bao gồm phần mềm, tăng từ 50 lên 70 năm; thủ tục đăng ký phần mềm được bổ sung và thời gian cấp bằng sáng chế được rút ngắn.
Chính sách đầu tư tiếp tục tương đối mở, với ưu đãi thuế nhằm thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Uruguay điều chỉnh cơ chế khuyến khích đầu tư để hướng dòng vốn vào các ngành chiến lược và khu vực kém phát triển hơn; đồng thời duy trì các khu thương mại tự do, khu công nghiệp, khu khoa học - công nghệ và các cơ chế hỗ trợ xuất khẩu. Đáng chú ý, trong giai đoạn rà soát, Uruguay đã dỡ bỏ giới hạn 49% vốn nước ngoài đối với các hãng hàng không quốc gia, cũng như một số hạn chế đối với vận tải hàng không nội địa.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, Uruguay triển khai các chương trình hỗ trợ, đào tạo và tài chính để thúc đẩy thương mại điện tử. Từ năm 2019, cơ chế TUExporta được áp dụng nhằm đơn giản hóa thủ tục xuất khẩu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Quan hệ thương mại Việt Nam - Uruguay
Quan hệ thương mại Việt Nam - Uruguay đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 268,42 triệu USD, tăng 58,4% so với năm 2024; trong đó Việt Nam xuất khẩu 179,92 triệu USD và nhập khẩu 88,50 triệu USD. Trong sáu tháng đầu năm 2026, kim ngạch hai chiều đạt 148,35 triệu USD, tăng 21,8% so với cùng kỳ năm trước.
Cơ cấu thương mại hai chiều có tính bổ trợ tương đối rõ. Việt Nam xuất khẩu sang Uruguay chủ yếu điện thoại và linh kiện, giày dép, dệt may, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc thiết bị và một số sản phẩm tiêu dùng. Việt Nam nhập khẩu từ Uruguay chủ yếu gỗ và sản phẩm gỗ, sữa và sản phẩm từ sữa, nguyên phụ liệu dệt may - da giày, lúa mì, thức ăn chăn nuôi và các nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Đà tăng trưởng thương mại cho thấy dư địa đáng kể để hai nước tiếp tục đa dạng hóa mặt hàng và mở rộng thị trường. Đặc biệt, Uruguay có thế mạnh về nông nghiệp, thực phẩm, gỗ và nguyên liệu sản xuất, trong khi Việt Nam có lợi thế trong các ngành điện tử, dệt may, da giày và máy móc thiết bị.
Một động lực mới đối với quan hệ Việt Nam - Uruguay là tiến trình Uruguay gia nhập CPTPP. Việc Uruguay thúc đẩy gia nhập CPTPP có thể mở thêm một kênh kết nối giữa Uruguay với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Song song với đó, đàm phán PTA Việt Nam - MERCOSUR có ý nghĩa trực tiếp trong việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Nam Mỹ. Với tư cách là thành viên MERCOSUR, Uruguay là một đối tác quan trọng trong tiến trình này. Nếu đạt được kết quả tích cực, PTA sẽ góp phần giảm các rào cản thương mại, tạo thuận lợi hơn cho trao đổi hàng hóa và mở rộng cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Uruguay cũng như các thị trường thành viên MERCOSUR, đồng thời tạo điều kiện để hàng hóa và doanh nghiệp Uruguay tăng cường hiện diện tại Việt Nam.
Kết luận
Nhìn chung, Phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ sáu cho thấy Uruguay đang duy trì một môi trường thương mại ổn định, minh bạch và có tính dự đoán, đồng thời từng bước cải thiện mức độ mở cửa, tạo thuận lợi thương mại, thu hút đầu tư và thúc đẩy chuyển đổi số.
Đối với Việt Nam, đà tăng trưởng thương mại song phương, tính bổ trợ của cơ cấu hàng hóa, tiến trình Uruguay gia nhập CPTPP và đàm phán PTA Việt Nam - MERCOSUR tạo ra cơ sở thuận lợi để mở rộng quan hệ kinh tế - thương mại trong thời gian tới. Đây không chỉ là cơ hội gia tăng xuất nhập khẩu mà còn mở ra dư địa hợp tác về đầu tư, nông nghiệp, công nghệ, đổi mới sáng tạo, góp phần đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Uruguay phát triển theo hướng sâu rộng và đa dạng hơn.
Nguồn: Vụ CSTM Đa biên (tổng hợp từ WTO, custom.gov.vn)
