WTO thúc đẩy tìm hướng đi mới cho đàm phán nông nghiệp sau MC14
Thứ Tư, 19/08/2026
Ngày 9/7/2026, các thành viên WTO họp trong khuôn khổ Ủy ban Nông nghiệp – Phiên đặc biệt để thảo luận về hướng đi tiếp theo của đàm phán nông nghiệp sau Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14 (MC14), khi các thành viên chưa đạt được đồng thuận về kết quả đàm phán nông nghiệp.
Chủ trì đàm phán nông nghiệp cho biết đã tiến hành các cuộc trao đổi không chính thức với các thành viên để tìm hiểu quan điểm và xác định hướng xử lý tiếp theo. Theo Chủ trì, các thành viên không cần bắt đầu lại toàn bộ quá trình, mà có thể dựa trên các đề xuất và văn bản đã được đưa ra trong các cuộc đàm phán trước đây, đồng thời tiếp tục đưa ra các đề xuất mới.
Tại cuộc họp, Ấn Độ đưa ra đề xuất đã nêu tại MC14, trong đó đề nghị các thành viên WTO tiếp tục thực hiện các nội dung đàm phán đã thống nhất trước đây. Ấn Độ cho rằng trước mắt cần tập trung trao đổi về ba vấn đề có liên quan trực tiếp đến thương mại nông sản, gồm: cơ chế dự trữ lương thực của Nhà nước, Cơ chế tự vệ đặc biệt (SSM) và vấn đề bông. Trong đó, SSM nhằm cho phép các nước đang phát triển áp dụng biện pháp bảo vệ tạm thời khi lượng nhập khẩu tăng mạnh hoặc giá nhập khẩu giảm. Về bông, các nước Tây Phi tiếp tục đề nghị WTO giải quyết các yếu tố gây méo mó trên thị trường toàn cầu.
Một số thành viên đang phát triển ủng hộ việc ưu tiên ba vấn đề trên, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu giải quyết các vấn đề liên quan đến an ninh lương thực, sinh kế nông thôn và những bất cân xứng trong Hiệp định Nông nghiệp. Theo nhóm này, việc tập trung vào những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với các nước đang phát triển có thể tạo cơ sở để thúc đẩy đàm phán.
Tuy nhiên, một số thành viên khác không ủng hộ cách tiếp cận chỉ tập trung vào một số vấn đề. Các thành viên này cho rằng cần tiến hành đàm phán song song trên nhiều nội dung, bao quát toàn bộ các vấn đề còn tồn đọng, nhằm phản ánh đầy đủ lợi ích của các thành viên WTO và tránh tiếp tục làm chậm tiến trình đàm phán.
Các thành viên cũng trao đổi về những nội dung vẫn còn khác biệt trong đàm phán nông nghiệp, gồm cắt giảm hỗ trợ trong nước gây bóp méo thương mại, cải thiện tiếp cận thị trường nông sản và các hạn chế xuất khẩu lương thực. Một số thành viên cho rằng các nỗ lực trước đây chưa giải quyết được những khác biệt này và cần xem xét nguyên nhân của tình trạng bế tắc để xác định phương thức đàm phán phù hợp hơn.
Về phương thức làm việc, một số thành viên đề nghị tăng cường trao đổi kỹ thuật, thảo luận chuyên đề, đối thoại thường xuyên và thảo luận dựa trên bằng chứng. Một số thành viên đề nghị Ban Thư ký WTO cung cấp thông tin về lịch sử đàm phán để các thành viên có thêm cơ sở cho các cuộc thảo luận. Một số thành viên khác đề xuất rà soát các diễn biến gần đây của thị trường nông nghiệp, trong đó có sản xuất, thương mại, xuất khẩu và mức độ bảo hộ.
Cuộc họp dành các phiên thảo luận riêng về dự trữ công vì mục tiêu an ninh lương thực và Cơ chế tự vệ đặc biệt. Kết thúc cuộc họp, Chủ trì cho biết sẽ xem xét các đề xuất của thành viên và tiếp tục trao đổi về các bước đi tiếp theo. Theo đề nghị của một số thành viên, Ban Thư ký WTO cũng được đề nghị chuẩn bị nội dung về lịch sử đàm phán liên quan đến hỗ trợ trong nước cho nông dân.
|
Ủy ban Nông nghiệp của WTO (Committee on Agriculture – CoA) được thành lập theo Hiệp định Nông nghiệp (AoA), có chức năng giám sát việc thực hiện các cam kết của các Thành viên WTO trong ba lĩnh vực chính gồm tiếp cận thị trường, hỗ trợ trong nước và cạnh tranh xuất khẩu. Hoạt động của Ủy ban chủ yếu dựa trên cơ chế thông báo, rà soát và trao đổi giữa các Thành viên về các chính sách, biện pháp liên quan đến nông nghiệp. Kể từ khi gia nhập WTO năm 2007, Việt Nam có nghĩa vụ thực hiện và thông báo các cam kết về thuế quan, hạn ngạch thuế quan, hỗ trợ nông nghiệp, trợ cấp xuất khẩu và các biện pháp liên quan theo quy định của AoA và Biểu cam kết gia nhập WTO. Tại các phiên họp của Ủy ban, Việt Nam có trách nhiệm cung cấp thông tin, trả lời các câu hỏi của Thành viên khác về chính sách nông nghiệp của mình, đồng thời có quyền đặt câu hỏi và yêu cầu làm rõ các biện pháp của đối tác có thể ảnh hưởng đến lợi ích thương mại của Việt Nam. |
Nguồn: Vụ Chính sách thương mại đa biên tổng hợp từ WTO
