Các Thành viên WTO thảo luận các đề xuất trong khuôn khổ rà soát Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại năm 2026
Thứ Năm, 09/07/2026
Ủy ban Tạo thuận lợi thương mại (Committee on Trade Facilitation – TFC) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tổ chức cuộc họp ngày 10–11/6/2026, tập trung vào việc triển khai và rà soát Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại (Trade Facilitation Agreement – TFA), cũng như trao đổi về hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng năng lực và các vấn đề liên quan đến quá cảnh hàng hóa.
Một trong những nội dung trọng tâm của cuộc họp là rà soát lần thứ hai việc thực hiện TFA năm 2026. Tại cuộc họp, các Thành viên WTO tiếp tục thảo luận tổng cộng 25 đề xuất được đưa ra trong khuôn khổ quá trình rà soát, trong đó có 17 đề xuất mới được trình kể từ cuộc họp tháng 2/2026. Các đề xuất tập trung vào việc khuyến khích các thực tiễn triển khai TFA, giải quyết những khó khăn trong tiếp cận và quản lý hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng năng lực, cũng như tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và thông tin giữa các Thành viên. Một số Thành viên ghi nhận sự giao thoa và tính bổ trợ giữa các đề xuất. Theo đó, Ban Thư ký WTO sẽ đề xuất phân nhóm các đề xuất theo một số chủ đề nhằm tạo cơ sở cho các cuộc thảo luận tiếp theo.
Về tình hình thực hiện TFA, Ban Thư ký WTO cho biết tỷ lệ thực hiện các cam kết hiện đạt khoảng 89%. Khoảng 160 biện pháp đã được 23 Thành viên thực hiện sớm hơn thời hạn dự kiến. Đồng thời, khoảng một phần ba số biện pháp thuộc Nhóm C (Category C) dự kiến được thực hiện trong giai đoạn 2026–2030. Ủy ban cũng xem xét các thông báo được gửi kể từ cuộc họp trước, các yêu cầu gia hạn và những biện pháp có thời hạn thực hiện cụ thể trong giai đoạn 2026–2027.
Một nội dung khác được thảo luận là tạo thuận lợi thương mại đối với hàng hóa quá cảnh, đặc biệt đối với các nước đang phát triển không giáp biển (LLDCs). Các Thành viên trao đổi về phương pháp đo lường hiệu quả của hành lang quá cảnh, cải cách hành lang vận tải tại châu Phi và các tiêu chuẩn quốc tế về kết nối số trên các hành lang quá cảnh. Mông Cổ, thay mặt Nhóm LLDC, giới thiệu đề xuất xây dựng “Transit Corridor Observatory”, một nền tảng trực tuyến nhằm tập hợp thông tin thực tế về các hành lang quá cảnh phục vụ các nước LLDC.
Ủy ban cũng thống nhất tổ chức một phiên họp chuyên đề về nhu cầu và tính dễ bị tổn thương đặc thù của các nền kinh tế nhỏ, trên cơ sở đề xuất của Guatemala thay mặt Nhóm các nền kinh tế nhỏ và dễ bị tổn thương (SVEs), phù hợp với Quyết định của Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14 (MC14) về Chương trình công tác đối với các nền kinh tế nhỏ.
Bên cạnh đó, Trung Quốc trình bày về cơ chế tự nguyện khai báo, theo đó doanh nghiệp có thể chủ động khai báo vi phạm hải quan để được giảm hoặc miễn hình phạt. Vương quốc Anh và UN Trade and Development (UNCTAD) giới thiệu báo cáo mới về hoạt động, kết quả và những thách thức của các Ủy ban quốc gia về tạo thuận lợi thương mại.
Về hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực, các Thành viên được cập nhật về hoạt động của Trade Facilitation Agreement Facility (TFAF), trong đó có các dự án tại Angola, Kenya, Kyrgyzstan, Madagascar, Myanmar, Niger, Saint Vincent and the Grenadines và Sri Lanka. Một số Thành viên nhấn mạnh vai trò của hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực đối với việc thực hiện đầy đủ TFA, đồng thời đề nghị tiếp tục bảo đảm nguồn tài chính cho TFAF.
Cuối cùng, Ủy ban tiếp tục trao đổi về thủ tục hải quan, trong đó có các vấn đề liên quan đến thủ tục hải quan của Indonesia đối với sản phẩm vô hình và cơ chế khen thưởng đối với cán bộ hải quan tại Indonesia, Sri Lanka và Thái Lan. Cuộc họp chính thức tiếp theo của Ủy ban dự kiến diễn ra từ 20–22/10/2026.
| Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại (Trade Facilitation Agreement – TFA) của WTO, có hiệu lực từ ngày 22/02/2017, nhằm đơn giản hóa, hài hòa và nâng cao tính minh bạch của các thủ tục liên quan đến xuất khẩu, nhập khẩu và quá cảnh hàng hóa, qua đó giảm thời gian và chi phí thương mại. Hiệp định dành cơ chế đối xử đặc biệt và khác biệt cho các Thành viên đang phát triển và kém phát triển, cho phép phân loại nghĩa vụ thành Nhóm A, B và C theo năng lực và lộ trình thực hiện. Ủy ban Tạo thuận lợi thương mại của WTO (Committee on Trade Facilitation) được thành lập để giám sát việc thực thi TFA, xem xét các thông báo của Thành viên, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác, hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực. Việt Nam đã nộp văn kiện chấp nhận TFA ngày 15/12/2015 và thông báo các cam kết Nhóm A, B và C vào năm 2018. Trong quá trình thực hiện, Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp cải cách thủ tục hải quan, cơ chế một cửa và kiểm tra chuyên ngành. Theo Cơ sở dữ liệu TFA của WTO, tính đến năm 2026, tỷ lệ cam kết thực hiện được Việt Nam thông báo đã đạt 100%, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý biên giới và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu. |
Nguồn: Vụ Chính sách thương mại đa biên tổng hợp từ WTO
