Sách CPTPP: Bình luận của Người trong cuộc
Thứ Năm, 30/09/2021
Ngày 08 tháng 03 năm 2018, các Bộ trưởng của 11 nước Ốt-xtrây-lia, Bru-nây, Ca-na-đa, Chi-lê, Nhật Bản, Ma-lai-xi-a, Mê-hi-cô, Niu Di-lân, Pê-ru, Xinh-ga-po và Việt Nam đã ký xác thực lời văn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và các văn kiện liên quan tại San-ti-a-gô, Chi-lê. Đây là sự kiện quan trọng chính thức kết thúc quá trình đàm phán nhằm duy trì Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dươ ng (TPP) sau khi Hoa Kỳ chính thức tuyên bố rút khỏi Hiệp định này vào tháng 1 năm 2017 và khởi động tiến trình phê chuẩn Hiệp định CPTPP theo quy trình và thủ tục nội bộ của mỗi nước.
Ngày 30 tháng 12 năm 2018, Hiệp định CPTPP chính thức có hiệu lực đối với nhóm 6 nước đầu tiên hoàn tất quá trình phê chuẩn Hiệp định này, gồm Mê-hi-cô, Nhật Bản, Xinh-ga-po, Ca na-đa, Ốt-trây-lia và Niu Di-lân. Đối với Việt Nam, ngày 12 tháng 11 năm 2018, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 72/2018/ QH14 phê chuẩn Hiệp định CPTPP cùng các văn kiện liên quan. Theo quy định, Hiệp định đã chính thức có hiệu lực đối với Việt Nam kể từ ngày 14 tháng 01 năm 2019.
Mặc dù không có Hoa Kỳ, Hiệp định CPTPP vẫn được coi là “Hiệp định của Thế kỷ 21”, kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại tất cả các quốc gia thành viên, tạo thêm nhiều công ăn việc làm, giúp xoá đói giảm nghèo và nâng cao mức sống của người dân, thúc đẩy sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh, thúc đẩy minh bạch hóa và quản trị tốt, đồng thời củng cố các tiêu chuẩn về lao động và môi trường.
Với những kỳ vọng như vậy, nội dung của Hiệp định CPTPP thực chất là nội dung của Hiệp định TPP nhưng được tạm hoãn 20 nhóm nghĩa vụ trong Hiệp định TPP nhằm giúp bảo đảm sự cân bằng về quyền lợi và nghĩa vụ của 11 nước thành viên còn lại khi Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp định TPP. Do đó, CPTPP tiếp tục không chỉ đặt ra yêu cầu rất cao đối với các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan, tự do hoá dịch vụ và đầu tư, các biện pháp kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, các hàng rào kỹ thuật... mà còn xử lý các lĩnh vực phi truyền thống như doanh nghiệp Nhà nước, môi trường, thương mại điện tử, lao động.... Thêm vào đó, CPTPP cũng đòi hỏi các thành viên phải đáp ứng tiêu chuẩn cao về minh bạch hoá cũng như chấp nhận cơ chế giải quyết tranh chấp rõ ràng và chặt chẽ. Điều này đặt ra những thách thức không nhỏ đối với các quốc gia thành viên, đặc biệt là những thành viên có trình độ phát triển còn thấp như Việt Nam.
Để tận dụng cơ hội và đối phó với thách thức mà Hiệp định đưa lại, việc hiểu rõ nội dung của Hiệp định, những cam kết của Việt Nam và các nước trong tất cả các lĩnh vực truyền thống và phi truyền thống là rất quan trọng. Trong khi đó, với hơn 4000 trang tài liệu gồm 30 chương lời văn và hàng trăm biểu cam kết, CPTPP là một Hiệp định rất phức tạp, nên sẽ là điều không dễ dàng cho bất kỳ ai, kể cả các chuyên gia có thể đọc và hiểu rõ các nội dung và cam kết của Hiệp định.
Nhằm giúp các cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp và người dân có thêm thông tin và cách nhìn cơ bản, rõ ràng và chính xác về Hiệp định CPTPP, Bộ Công Thương đã phối hợp với Đoàn đàm phán Chính phủ biên soạn cuốn sách “Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) – Bình luận của người trong cuộc”. Cuốn sách này cung cấp các thông tin cơ bản và đặc biệt là những phân tích, bình luận và trả lời cho các câu hỏi thường gặp của các cán bộ trực tiếp đàm phán về các nội dung, cam kết của Hiệp định CPTPP trong từng lĩnh vực phụ trách.
Bộ Công Thương mong rằng cuốn sách này là nguồn tham khảo hữu ích cho các cơ quan Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người dân – những đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp từ Hiệp định CPTPP. Với dung lượng có hạn nên cuốn sách không có điều kiện đi sâu, chi tiết vào tất cả các nội dung và cam kết của Hiệp định. Chúng tôi hy vọng rằng trong thời gian tới sẽ có điều kiện biên soạn và giới thiệu các cuốn sách tiếp theo với từng chủ đề cụ thể, cung cấp thêm các thông tin chuyên sâu cho tất cả các đối tượng quan tâm, từ đó giúp họ có thêm công cụ để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức một cách hiệu quả.
Nguồn: Bộ Công Thương
Tài liệu chi tiết được đính kèm dưới đây:
