Cuộc họp Ủy ban TBT về các giải pháp số ngày 28/3/2022

Để định hướng nội dung thảo luận cho cuộc họp, Ban tổ chức đã đề xuất các bên tham gia cho ý kiến về ba vấn đề, cụ thể: (1) Các công nghệ mới đã hỗ trợ việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật số để đánh giá sự phù hợp như thế nào? Vai trò của khu vực tư nhân và các bên liên quan khác (NGO, v.v.) ở đây là gì? Những thách thức đối với các Thành viên đang phát triển trong việc áp dụng và áp dụng các giải pháp kỹ thuật số như vậy, đặc biệt là chi phí, độ phức tạp và bản chất không ngừng phát triển của các công nghệ kỹ thuật số mới là gì? (2) Làm cách nào để các phương pháp tiếp cận pháp lý, quy định và công nghệ kỹ thuật số (ví dụ: chuỗi khối, một cửa, hồ sơ có thể chuyển nhượng điện tử, đánh giá sự tuân thủ từ xa, v.v.) được triển khai theo các nguyên tắc TBT cốt lõi và thông lệ quản lý tốt? Vai trò đặc biệt của các hoạt động thiết lập tiêu chuẩn quốc tế ở đây là gì? (3) Giấy chứng nhận hợp quy điện tử được coi là một trong những giải pháp kỹ thuật số khả thi để cải thiện hoạt động đánh giá sự phù hợp. Các Thành viên đã học được gì trong nỗ lực thúc đẩy chứng nhận hợp quy điện tử và các giải pháp kỹ thuật số khác? Nên làm gì, và không nên làm gì?

Đại diện Liên minh châu Âu xây dựng trên vai trò của các công nghệ mới trong việc tạo điều kiện thương mại quốc tế sử dụng trường hợp chứng chỉ điện tử. Ông nhấn mạnh những thách thức số hóa chính đối với các quy trình đánh giá sự phù hợp (CAP): (i) cách vận hành trong một thế giới nơi các sản phẩm ngày càng được kỹ thuật số hóa; (ii) cách nắm bắt các công nghệ kỹ thuật số mới để tăng cường CAP; (iii) làm thế nào để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về chất lượng, an toàn và truy xuất nguồn gốc của người tiêu dùng toàn cầu; (iv) làm thế nào để hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn hơn; và (v) cách thích ứng với thực tế hậu COVID-19 đã thúc đẩy việc áp dụng các công nghệ đột phá. Ông nói, bất chấp những phát triển đầy thách thức này, CAP đang phát triển và ngày càng thông minh hơn (ví dụ: sự xuất hiện và sử dụng "phòng thí nghiệm thông minh", công nghệ chuỗi khối, cảm biến, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, thông tin thời gian thực). Cần có các công cụ kỹ thuật số để cho phép đánh giá sự phù hợp nhằm giải quyết những thách thức mới, chẳng hạn như cho phép giám sát thị trường đối với bản cập nhật phần mềm nhúng trong thiết bị thông minh. Trong bối cảnh này, ông lưu ý rằng Liên minh châu Âu đã thúc đẩy một chương trình nghị sự kỹ thuật số trong nhiều năm, được xây dựng dựa trên điện toán đám mây, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, cung cấp nền tảng pháp lý để cho phép triển khai dần dần các công nghệ kỹ thuật số này. Ông cũng nhận định, bất chấp sự phát triển công nghệ nhanh chóng, phần lớn các thủ tục thương mại vẫn sử dụng nhiều giấy tờ. Ví dụ, vận chuyển một container từ Mombasa đến Rotterdam tạo ra một chồng giấy cao 25 cm. Do đó, điều quan trọng là khám phá các giải pháp công nghệ để nâng cấp cơ sở hạ tầng chất lượng quốc gia (ví dụ: nền tảng chuỗi khối là một tùy chọn cho phép tạo cơ sở hạ tầng kỹ thuật số để trao đổi chứng chỉ kỹ thuật số đáng tin cậy).

Đại diện Trung Quốc đã trình bày về phát triển cơ sở hạ tầng chất lượng quốc gia và ứng dụng trong bối cảnh số hóa. Đầu tiên, ông cho rằng chuyển đổi kỹ thuật số ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển kinh tế và xã hội. Trong khi quá trình số hóa các ngành công nghiệp đang tiến triển với tốc độ cao, thì vẫn có sự phân chia kỹ thuật số giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển, điều này có thể dẫn đến những bất bình đẳng mới. Thứ hai, chuyển đổi kỹ thuật số đặt ra những yêu cầu mới đối với quy định của chính phủ. Trong kỷ nguyên kỹ thuật số, những thay đổi quan trọng trong tổ chức công nghiệp và mô hình kinh doanh đã dẫn đến một loạt vấn đề xuyên suốt tích hợp các quy định về cạnh tranh, tài chính, nền tảng và chất lượng. Đồng thời, mua sắm trực tuyến và thương mại điện tử xuyên biên giới đã thay đổi trải nghiệm của người tiêu dùng truyền thống đến mức các hệ thống đánh giá sự phù hợp hiện tại không đủ để cung cấp tín hiệu chất lượng cho người tiêu dùng. Thứ ba, ông cho rằng cần phải đổi mới và nâng cấp cơ sở hạ tầng chất lượng để cung cấp các quy tắc kỹ thuật cơ bản trong bối cảnh số hóa và hỗ trợ mở ra con đường tiến hóa của đổi mới khoa học và công nghệ.

Đại diện Vương quốc Anh đã giới thiệu IAF CertSearch và vai trò của nó trong việc củng cố niềm tin thị trường. IAF CertSearch là cơ sở dữ liệu trực tuyến được ra mắt vào năm 2020, chứa bộ sưu tập chứng chỉ hệ thống quản lý được công nhận lớn nhất và cập nhật nhất trên thế giới. Nó cho phép người dùng xác thực các chứng chỉ hệ thống quản lý riêng lẻ từ bất kỳ nền kinh tế nào, bằng bất kỳ ngôn ngữ nào, trong thời gian thực. Cơ sở dữ liệu hỗ trợ sự công nhận lẫn nhau của các hệ thống quản lý theo cách hiệu quả và tiết kiệm chi phí, hỗ trợ thương mại và bảo vệ người tiêu dùng. Ngoài ra, nó hỗ trợ mục tiêu chính của IAF, đó là "chứng nhận một lần, được chấp nhận ở mọi nơi". Ông lưu ý thêm rằng sự phát triển của cơ sở dữ liệu riêng làm chậm quá trình xác nhận chứng chỉ hệ thống quản lý. Về vấn đề này, ông giải thích rằng ưu điểm chính của IAF CertSearch là nó tập hợp tất cả thông tin lại với nhau ở một nơi cho phép quá trình xác thực diễn ra trong vài giây. Mặc dù IAF CertSearch là một mô hình tự nguyện và chỉ chứa 34% chứng chỉ hệ thống quản lý tiềm năng, nhưng nó có khả năng trở thành điểm trung tâm toàn cầu về xác minh nhanh chóng và cập nhật, đồng thời là công cụ quan trọng cho các cơ quan quản lý, chứng nhận và công nhận. Các ưu tiên của IAF về vấn đề này sẽ là (i) tối đa hóa sự tham gia; (ii) đảm bảo cơ chế tài trợ bền vững; (iii) đảm bảo bảo vệ hoàn toàn dữ liệu; (iv) khuyến khích khả năng tương tác dữ liệu và tham chiếu chéo giữa các cơ sở dữ liệu; và (v) hỗ trợ các quốc gia đang phát triển tham gia vào cơ sở dữ liệu này.

Đại diện Úc đã mô tả các nền tảng cho các hệ thống tuân thủ sản phẩm kỹ thuật số trong tương lai. Trong bài trình bày của mình, ông tập trung vào vấn đề nhận dạng trong chuỗi cung ứng. Ông nói rằng giấy chứng nhận đánh giá sự phù hợp không liên quan đến việc giao sản phẩm thực tế do việc sử dụng các tài liệu giấy phổ biến. Ông nói, bất kỳ việc thiếu nhận dạng rõ ràng nào về sản phẩm đều là cơ hội để gian lận tài liệu hoặc thay thế sản phẩm. Sau đó, ông mô tả một phản ứng của Úc đối với vấn đề này. Ví dụ: InfraBuild, một công ty thép tư nhân, gắn thẻ vật lý có mã QR, được hỗ trợ bởi một ma trận dữ liệu chung, cho mỗi bó thép được giao có chứa thông tin chi tiết về sản phẩm được giao (tham chiếu đến nhà sản xuất, mã sản phẩm, lô số, báo cáo thử nghiệm, biên bản giao hàng). Vì ma trận dữ liệu dựa trên ISO/IEC, bất kỳ công nghệ nào cũng có thể đọc thông tin này một cách duy nhất và kết hợp với các hệ thống khác.

Ngoài ra, các bên tham gia cũng đã dành thời lượng thảo luận về một số vấn đề khác, cụ thể: (i) lợi ích của việc triển khai các công nghệ kỹ thuật số trong đánh giá sự phù hợp là gì; (ii) một số trở ngại chính liên quan đến việc triển khai các công nghệ kỹ thuật số trong đánh giá sự phù hợp là gì; và (iii) có thể làm gì để giải quyết những trở ngại đó.

Đối với vấn đề đầu tiên, những người tham gia cho rằng số hóa có một số lợi ích, bao gồm: (i) tác động bình đẳng cho phép các công ty nhỏ hơn và các tổ chức đánh giá sự phù hợp cạnh tranh; (ii) giảm gian lận và thay thế sản phẩm, tăng tính toàn vẹn trong chuỗi cung ứng; (iii) chất lượng dữ liệu tốt hơn; (iv) đơn giản hóa việc truy cập và phân tích dữ liệu; (v) đơn giản hóa việc xác nhận tính xác thực của các chứng chỉ; và (vi) cải thiện tính khách quan, minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc của hoạt động đánh giá sự phù hợp. Cũng có cuộc thảo luận về cách các cơ quan quản lý có thể sử dụng cơ sở dữ liệu trực tuyến được trình bày để xác thực chứng chỉ.

Đối với vấn đề thứ hai, các đại biểu cho rằng nhiều nước đang phát triển thiếu công nghệ và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số. Tương tự, những người tham gia đánh dấu rằng các công ty nhỏ hơn có thể tụt hậu trong việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật số. Sự phức tạp cơ bản của các công nghệ được đề cập và khó khăn trong việc đảm bảo dữ liệu chất lượng cao, là những trở ngại bổ sung. Một số thách thức công nghệ nhất định để đánh giá sự phù hợp đã được thảo luận: ví dụ: công nghệ chuỗi khối (khả năng tương tác, cơ sở pháp lý, sự chấp nhận của cơ quan quản lý) và In 3D (chất lượng dữ liệu, các cách sử dụng khác nhau dẫn đến các rủi ro khác nhau).

Đối với vấn đề thứ ba, các đại biểu cho rằng nên sử dụng cơ sở hạ tầng chất lượng quốc gia để triển khai các giải pháp kỹ thuật số để đánh giá sự phù hợp. Ngoài ra, lưu ý rằng các chính phủ cần xác định rõ ràng chiến lược của họ đối với các giải pháp kỹ thuật số để đánh giá sự phù hợp. Bên cạnh đó, các đại biểu cho rằng cần thúc đẩy nghiên cứu về số hóa hoạt động đánh giá sự phù hợp để phát triển lòng tin và các cách tiếp cận quốc tế chung./.

Nguồn: WTO