Phân tích, đánh giá mặt hàng máy thiết bị xuất khẩu sang thị trường Malaysia

Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, trong giai đoạn 2016-2020, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng này tăng mạnh với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 28,1%/năm. Mặc dù chịu ảnh hưởng từ dịch Covid-19, năm 2021, kim ngạch xuất khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 38,3 tỷ USD, tăng 40,9% so với năm 2020. Tăng trưởng xuất khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn là động lực chính góp phần vào tăng trưởng xuất khẩu chung của mặt hàng này. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, doanh nghiệp vốn 100% trong nước đã đóng góp ngày càng nhiều hơn vào kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này.

Tại Malaysia, ngành máy móc và thiết bị là trụ cột chính của tăng trưởng và phát triển công nghiệp, đóng vai trò xúc tác cho quá trình chuyển đổi của Malaysia thành một quốc gia cạnh tranh công nghệ cao, sẵn sàng cho Công nghiệp 4.0. Đây là ngành có tầm quan trọng chiến lược đối với quá trình chuyển đổi kinh tế của đất nước do các mối liên kết xuyên suốt với tất cả các phân khúc kinh tế như khu vực sơ cấp, sản xuất và dịch vụ. Bên cạnh vai trò là nước xuất khẩu lớn, Malaysia cũng có nhu cầu nhập khẩu mặt hàng này từ các nước.

Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Malaysia, năm 2021, Malaysia nhập khẩu đồ điện tử và thiết bị với kim ngạch đạt 71,4 tỷ USD từ các nước. 03 nước đứng đầu gồm Trung Quốc (26,4% thị phần tương ứng kim ngạch 18,8 tỷ USD), Đài Loan (17,5% thị phần tương ứng kim ngạch 12,5 tỷ USD) và thứ ba là Mỹ (10,8% thị phần tương ứng kim ngạch 7,7 tỷ USD). Việt Nam đứng thứ 9 với thị phần là khoảng 3% và kim ngạch là 2,13 tỷ USD.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, năm 2021, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác từ Việt Nam sang Malaysia đạt 349,9 triệu USD, tăng 37,2% so với năm 2020. Trong 11 tháng năm 2022, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này từ Việt Nam sang Malaysia đạt 513,2 triệu USD, tăng 65,5% so với cùng kỳ năm 2021.

​Ngày 05/10/2022, Malaysia chính thức trở thành thành viên thứ 9 trong số 11 nước tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Điều này sẽ giúp hàng hóa của Việt Nam được hưởng thuế suất ưu đãi theo Hiệp định khi xuất khẩu sang thị trường này kể từ ngày 29/11/2022. Trước đó, Việt Nam cũng đã có những hiệp định ký với Malaysia trong khuôn khổ ASEAN và ASEAN+, nhưng với việc Malaysia phê chuẩn hiệp định CPTPP, Việt Nam sẽ có thêm nhiều lợi thế khi có thể sử dụng các nguyên liệu đầu vào từ các nước CPTPP để xuất khẩu sang Malaysia và nguyên liệu từ Malaysia để xuất khẩu sang các nước CPTPP khác.