Hợp tác xuất khẩu thủy sản Việt Nam – Ấn Độ 7 tháng đầu năm 2025: Thực trạng, tiềm năng
Thứ Tư, 20/08/2025
1. Thương mại thủy sản giữa Việt Nam và Ấn Độ
Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, 7 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng thủy sản của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 11,4 triệu USD, chủ yếu là cá tra đông lạnh và một số sản phẩm cá biển. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu 276,6 triệu USD kim ngạch mặt hàng thủy sản từ Ấn Độ (đặc biệt là tôm và cá nguyên liệu) để phục vụ chế biến xuất khẩu sang các thị trường lớn như EU, Mỹ và Nhật Bản.
Nguồn: Tổng hợp số liệu từ Cục Hải quan
Sự chênh lệch rõ rệt trong cán cân thương mại thủy sản giữa hai nước – với kim ngạch Việt Nam nhập khẩu từ Ấn Độ gấp hơn 25 lần so với chiều xuất khẩu – phản ánh sự khác biệt về nhu cầu và cấu trúc chuỗi cung ứng. Trong khi Việt Nam chủ yếu nhập nguyên liệu như tôm, cá để phục vụ chế biến và tái xuất khẩu sang thị trường thứ ba, thì nhu cầu tiêu thụ nội địa của Ấn Độ lại được đáp ứng phần lớn từ nguồn cung trong nước, khiến cơ hội xuất khẩu trực tiếp từ Việt Nam còn hạn chế.
2. Những hạn chế trong hợp tác thương mại thủy sản
(i) Thị phần khiêm tốn, cạnh tranh nội địa cao
Một trong những rào cản chính đối với xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Ấn Độ là sự cạnh tranh trực tiếp với nguồn cung trong nước. Ấn Độ vốn là nước có sản lượng tôm và cá tra lớn, đáp ứng phần lớn nhu cầu tiêu thụ nội địa. Điều này khiến dư địa cho hàng nhập khẩu từ Việt Nam bị thu hẹp, đặc biệt là các sản phẩm chưa qua chế biến sâu.
(ii) Quy định về kiểm dịch
Ấn Độ áp dụng các quy định kiểm dịch động vật (AQ Order) khá nghiêm ngặt, đặc biệt với sản phẩm đông lạnh và hải sản đánh bắt. Doanh nghiệp Việt Nam cần tuân thủ đầy đủ yêu cầu về chứng nhận chất lượng, truy xuất nguồn gốc, cũng như các điều kiện về bao bì, nhãn mác và điều kiện vận chuyển lạnh.
(iii) Chi phí logistics và thời gian vận chuyển
Do chưa có tuyến vận tải lạnh trực tiếp giữa các cảng lớn của hai nước, thời gian vận chuyển kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và chi phí vận hành, đặc biệt với các mặt hàng cần bảo quản nhiệt độ ổn định.
3. Tiềm năng hợp tác
Dù còn đối mặt với không ít thách thức, thị trường Ấn Độ vẫn được đánh giá là điểm đến đầy tiềm năng cho sản phẩm thủy sản Việt Nam nếu tận dụng tốt lợi thế so sánh và xu hướng tiêu dùng mới. Nhu cầu tại Ấn Độ đang tăng đối với các sản phẩm hải sản chế biến sẵn, giàu đạm, tiện lợi và có thương hiệu, đặc biệt trong nhóm người tiêu dùng thành thị và tầng lớp trung lưu đang mở rộng. Đây là cơ hội để Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm như cá tra phi lê đông lạnh, surimi, tôm sú và tôm thẻ chế biến, cá ngừ đóng hộp, cũng như các sản phẩm cá biển tẩm ướp.
Đồng thời, doanh nghiệp, hiệp hội hai Bên cũng cần phối hợp cập nhật thông tin kỹ thuật, quy định nhập khẩu và chia sẻ kinh nghiệm cho nhau. Bên cạnh đó, một giải pháp dài hạn khác là cần nghiên cứu tuyến logistics lạnh trực tiếp để rút ngắn thời gian giao hàng, đảm bảo chất lượng sản phẩm và giảm tổn thất trong chuỗi cung ứng.
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Ấn Độ tuy còn khiêm tốn nhưng đang có dư địa tăng trưởng nếu được định hướng đúng và khai thác hiệu quả. Việc tiếp cận thị trường này không chỉ giúp mở rộng thị phần, mà còn góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trong bối cảnh biến động toàn cầu. Đây là lúc các doanh nghiệp cần chủ động hơn nữa trong đổi mới sản phẩm, tuân thủ tiêu chuẩn và kết nối thị trường một cách bài bản, dài hạn.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Nguồn tham khảo:
- Hải quan Việt Nam: https://www.customs.gov.vn
- Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP): https://vasep.com.vn
- SEAI – Seafood Exporters Association of India: https://seai.in
