Tình hình xuất khẩu hạt điều sang Malaysia nửa đầu năm 2025

Thứ Sáu, 08/08/2025

1. Tình hình xuất khẩu hạt điều của Việt Nam

Với ưu thế về khí hậu nhiệt đới gió mùa, đất đai màu mỡ phù hợp với sự phát triển của cây điều, Việt Nam là quốc gia nằm trong top 3 quốc gia sản xuất hạt điều lớn nhất thế giới. Ngành điều Việt Nam là ngành xuất khẩu chủ lực của nhóm nông sản chế biến. Cả nước hiện có hơn 300 doanh nghiệp tham gia chế biến, xuất khẩu, diện tích trồng phân bố rộng khắp trên 20 tỉnh thành từ miền Trung trở vào Nam với tổng diện tích lên tới hơn 300.000 ha.

Tại khu vực Tây Nguyên, các tỉnh Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai đều có diện tích trồng điều rộng lớn. Tại khu vực Đông Nam Bộ, các tỉnh Bình Phước, Bình Dương, Bà Rịa Vũng Tàu, Tây Ninh, Đồng Nai… cũng đều là vùng trồng nổi tiếng. Bên cạnh đó, các tỉnh miền Tây bao gồm An Giang, Long An và Kiên Giang do diện tích trồng không đủ lớn nên việc thu mua và chế biến tại đây gặp nhiều khó khăn.

Hạt điều trồng tại Việt Nam được đánh giá rất cao về chất lượng và hương vị. Hàng năm, sản lượng điều thô đạt khoảng 1,5 triệu tấn gồm nhập khẩu từ châu Phi và sản xuất trong nước. Giá trị xuất khẩu hạt điều Việt Nam trung bình đạt từ 3,5 đến 4 tỷ USD/năm. Tỷ trọng điều nhân chế biến sâu như rang muối, phủ mật ong, đóng gói nhỏ tăng đều qua các năm, chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều.

Hiện nay, Việt Nam không chỉ xuất khẩu nguyên liệu mà đang chuyển dần sang sản phẩm chế biến giá trị cao, giúp tăng lợi nhuận và giữ chân người mua quốc tế. Các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam đối với mặt hàng hạt điều gồm Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Trung Quốc và một số các quốc gia khác như Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, các nước khu vực Trung Đông…

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, năm 2024, Việt Nam xuất khẩu 730.000 tấn hạt điều, thu về 4,37 tỷ USD, tăng 19,2% về giá trị so với năm 2023. Thành tích này giúp Việt Nam giữ vững vị trí số một thế giới trong suốt 18 năm qua, chiếm trên 80% tổng sản lượng nhân điều xuất khẩu toàn cầu. Trong 6 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu điều của Việt Nam đạt 2,36 tỷ USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, mức giá xuất khẩu trung bình đạt 6.805,4 USD/tấn, tăng 23,8% so với cùng kỳ năm 2024. Do đó, dù sản lượng xuất khẩu giảm nhẹ 2,7%, chỉ còn khoảng 346.800 tấn, nhưng kim ngạch vẫn tăng trong 6 tháng năm 2025. Điều này cho thấy chiến lược nâng cao giá trị thay vì chỉ tập trung vào lượng của ngành điều Việt Nam đang phát huy hiệu quả.

2. Tình hình xuất khẩu hạt điều của Việt Nam sang Malaysia

Theo số liệu của Cục Thống kê Malaysia, kim ngạch nhập khẩu hạt điều của Malaysia tăng trưởng khá ổn định từ năm 2021 đến nửa đầu năm 2025.

Kim ngạch nhập khẩu hạt điều vào Malaysia giai đoạn 2021 - 2025

Đơn vị: triệu USD

Nguồn: Cục Thống kê Malaysia

Trong các năm qua, Việt Nam là quốc gia hàng đầu về xuất khẩu hạt điều vào thị trường Malaysia, chiếm thị phần khoảng 50%. Trong năm 2024, Việt Nam xuất khẩu hạt điều với kim ngạch đạt 12,3 triệu USD sang thị trường Malaysia, chiếm 47% thị phần. Trong 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam xuất khẩu hạt điều với kim ngạch đạt 6,9 triệu USD sang thị trường Malaysia, chiếm 50% thị phần. Một số đối thủ cạnh tranh của Việt Nam tại thị trường Malaysia gồm có Ấn Độ, Indonesia và Myanmar. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu của các quốc gia này đều thấp hơn khá nhiều so với Việt Nam (Ấn Độ xuất khẩu 5,8 triệu USD, Indonesia xuất khẩu 5,0 triệu USD, Myanmar xuất khẩu 2,5 triệu USD vào năm 2024).

Việc nhập khẩu hạt điều vào Malaysia phải tuân thủ Quy định kiểm dịch thực vật năm 1981 cũng như Đạo luật dịch vụ kiểm tra và kiểm dịch Malaysia (MAQIS) năm 2011 (Đạo luật 728). Đạo luật MAQIS 2011 (Đạo luật 728) yêu cầu giấy phép nhập khẩu đối với việc nhập khẩu bất kỳ mặt hàng thực vật, động vật, thịt, cá, sản phẩm nông nghiệp, đất hoặc vi sinh vật nào.

Từ ngày 01 tháng 4 năm 2021, để nhập khẩu hạt điều vào Malaysia cần có Giấy phép nhập khẩu do Cơ quan Kiểm tra và Kiểm dịch Malaysia (Malaysian Quarantine and Inspection Services) cấp và Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật từ Cơ quan bảo vệ thực vật quốc gia của nước xuất khẩu.

3. Đánh giá

Trong khối ASEAN, Malaysia là thị trường có quy mô tương đối lớn với dân số trên 36 triệu người và thu nhập bình quân đầu người gấp 2,5 đến 3 lần Việt Nam. Với khoảng cách địa lý gần gũi và việc hai nước cùng tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do của khu vực, thị trường Malaysia là thị trường khá cởi mở và nhiều tiềm năng đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là các sản phẩm nông nghiệp. Ngày nay, người tiêu dùng Malaysia ngày càng ưa chuộng các loại hạt như điều vì xu hướng ăn vặt lành mạnh, chế độ ăn chay hoặc thức ăn thực vật, và sử dụng trong các sản phẩm bánh ngọt, snack, bakery. Malaysia sản xuất điều nội địa rất ít, nên hầu hết nhu cầu phải nhập khẩu. Malaysia là quốc gia Hồi giáo, nhu cầu các sản phẩm tuân theo quy định Halal ngày càng cao. Mặt hàng hạt điều đã chế biến cũng có tiềm năng lớn nếu có chứng nhận Halal.

Việc tham gia chuỗi cung ứng Halal ASEAN có thể là một lợi thế chiến lược cho doanh nghiệp xuất khẩu điều của Việt Nam giúp giảm chi phí vận tải, tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng trong khu vực Halal.

Việt Nam có lợi thế về chất lượng và sản lượng hạt điều ổn định, là một trong những nhà xuất khẩu điều nhân hàng đầu thế giới, có năng lực chế biến mạnh. Với nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu; trong đó có việc mở rộng sang các thị trường tiềm năng như Malaysia, Việt Nam có thể giảm áp lực về thị trường đầu ra, giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Mỹ và Liên minh châu Âu, nếu tiếp cận tốt các thị trường Đông Nam Á. Ngoài xuất khẩu điều nhân, doanh nghiệp Việt Nam có thể nghiên cứu các sản phẩm có giá trị cao như điều chế biến, điều hữu cơ, điều Halal… để phục vụ phân khúc cao cấp tại Malaysia hoặc phục vụ tái xuất khẩu sang thị trường thứ ba.

Để tiếp tục phát triển thị phần hơn nữa tại thị trường Malaysia, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng sản phẩm, tuân thủ các quy định, điều kiện, tiêu chuẩn đối với sản phẩm nhập khẩu của Malaysia, và phát triển các chiến lược tiếp thị hiệu quả với thị trường này.

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương

Nguồn tham khảo:

- Cục Hải quan Việt Nam

- Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas)

- Cục Thống kê Malaysia: Department of Statistics Malaysia (dosm.gov.my)

- Cơ quan Kiểm tra và Kiểm dịch Malaysia: https://www.maqis.gov.my/

- Thương vụ Việt Nam tại Malaysia: Email: my@moit.gov.vn; Điện thoại: +60 3-2181 3931.