Tiềm năng và dư địa của mặt hàng Thủy sản xuất khẩu sang thị trường Thái Lan 10 tháng đầu năm 2025
Thứ Tư, 12/11/2025
1. Thông tin chung
Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới. Theo thống kê của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ra thế giới năm 2024 đạt 10,04 tỷ USD, tăng 11,9% so với năm 2023. Các sản phẩm chủ lực bao gồm tôm, cá tra/basa, và hải sản.
Thái Lan, dù là một quốc gia ven biển nhưng vẫn có nhu cầu nhập khẩu thủy sản rất lớn để đáp ứng tiêu dùng nội địa và phục vụ ngành công nghiệp chế biến, tái xuất khẩu. Nhu cầu này được thúc đẩy bởi sự phục hồi của ngành du lịch và sự thay đổi trong thói quen ăn uống, ưu tiên thực phẩm giàu protein. Thái Lan được xem là một trung tâm chế biến và trung chuyển thủy sản lớn trong khu vực.
2. Tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Thái Lan
Thái Lan được đánh giá là thị trường tiêu thụ thủy sản ổn định và luôn có xu hướng tăng trưởng. Người tiêu dùng Thái Lan ngày càng chú trọng đến chất lượng, nguồn gốc và sự tiện lợi của sản phẩm thủy sản. Thái Lan là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam trong khu vực ASEAN.
Trong những năm gần đây, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Thái Lan có sự tăng trưởng tích cực, khẳng định vị thế của Việt Nam là nguồn cung cấp đáng tin cậy. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Thái Lan liên tục tăng trưởng ấn tượng. Theo thống kê từ Hải quan Việt Nam, năm 2023, Việt Nam xuất khẩu thủy sản sang Thái Lan đạt 195 triệu USD, tăng 19,5%. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu thủy sản sang Thái Lan đạt 175 triệu USD, giảm 10,2 %. Trong 10 tháng đầu năm 2025, Việt Nam xuất khẩu thủy sản sang Thái Lan đạt 249 triệu USD, tăng 21,3% so với cùng kỳ năm 2024. Qua đó, có thể thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ cả về giá trị và sản lượng khẳng định tiềm năng lớn của thị trường Thái Lan đối với ngành thủy sản Việt Nam.
Sự tăng trưởng này phản ánh nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu và sản phẩm chế biến từ Việt Nam để phục vụ cả tiêu dùng nội địa và tái chế biến xuất khẩu của Thái Lan. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là tôm đông lạnh (nguyên liệu và sơ chế), cá tra/basa đông lạnh, cá ngừ, mực, bạch tuộc, nghêu, sò.
3. Lợi thế cạnh tranh của thủy sản Việt Nam
3.1. Nguồn cung ổn định và đa dạng mặt hàng
Việt Nam có lợi thế cả về nuôi trồng (tôm, cá tra) và khai thác hải sản. Về mặt hàng cá tra/basa, Việt Nam gần như độc quyền cung cấp mặt hàng này trên toàn cầu, đáp ứng nhu cầu về nguồn protein giá cả phải chăng cho các nhà chế biến và bán lẻ Thái Lan. Đối với mặt hàng tôm, sản lượng tôm thẻ chân trắng và tôm sú của Việt Nam dồi dào, có khả năng cung cấp nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến Thái Lan.
3.2. Giá cả cạnh tranh và công nghệ chế biến hiện đại
Thủy sản Việt Nam, đặc biệt là cá tra và tôm nguyên liệu, thường có lợi thế về chi phí sản xuất thấp hơn so với nhiều đối thủ khác. Các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư mạnh vào đổi mới công nghệ, sản xuất được các sản phẩm có giá trị gia tăng cao (chế biến sẵn, cắt miếng, tẩm ướp) đáp ứng yêu cầu khắt khe của hệ thống siêu thị và nhà hàng Thái Lan.
3.3. Lợi thế về tiếp cận thị trường
Việt Nam và Thái Lan đều là thành viên của Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA). Phần lớn thủy sản Việt Nam khi nhập khẩu vào Thái Lan được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi 0%, giúp thủy sản Việt Nam cạnh tranh tốt hơn so với các nguồn cung khác khi tiếp cận thị trường Thái Lan.
4. Thách thức và khuyến nghị
4.1 Thách thức
- Cạnh tranh trực tiếp: Thái Lan tự thân là cường quốc thủy sản. Doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh với sản phẩm nội địa Thái Lan và cả các quốc gia xuất khẩu khác (Ấn Độ, Ecuador, Indonesia).
- Rào cản Kỹ thuật và chất lượng: Thái Lan có tiêu chuẩn chất lượng cao đối với sản phẩm nhập khẩu, đặc biệt là các quy định về dư lượng kháng sinh, truy xuất nguồn gốc và vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Yêu cầu về bền vững: Người tiêu dùng Thái Lan và các nhà nhập khẩu lớn ngày càng quan tâm đến các chứng nhận quốc tế về nuôi trồng và khai thác bền vững (như ASC, BAP, Global G.A.P).
4.2 Khuyến nghị
Để khai thác hiệu quả tiềm năng xuất khẩu thủy sản sang Thái Lan, doanh nghiệp Việt Nam cần có thể cân nhắc, tập trung vào các chiến lược sau:
(i) Tập trung vào giá trị gia tăng: Xu hướng tiêu dùng tại Thái Lan đang dịch chuyển rõ rệt, từ sản phẩm sơ chế sang các mặt hàng chế biến sẵn, giá trị cao. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt đa dạng hóa dòng sản phẩm, từ nguyên liệu tươi đến thực phẩm chế biến thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô. Tập trung đẩy mạnh các sản phẩm chế biến sâu, tiện lợi (sản phẩm ăn liền, hấp sẵn) phù hợp thị hiếu.
(ii) Đầu tư vào chất lượng và chứng nhận: Đảm bảo truy xuất nguồn gốc rõ ràng và đạt các chứng nhận quốc tế về chất lượng và bền vững (ASC/BAP) để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của nhà nhập khẩu Thái Lan.
(iii) Xây dựng quan hệ đối tác: Hợp tác chặt chẽ với các nhà chế biến và phân phối lớn của Thái Lan để đưa sản phẩm vào các kênh bán lẻ hiện đại (Big C, Makro) và chuỗi nhà hàng lớn.
(iv) Nghiên cứu thị hiếu: Nghiên cứu khẩu vị địa phương để điều chỉnh sản phẩm (ví dụ: các sản phẩm chế biến sẵn có gia vị kiểu Thái).
Việc tập trung vào chất lượng, chế biến sâu và minh bạch hóa nguồn gốc sẽ giúp thủy sản Việt Nam không chỉ duy trì mà còn gia tăng thị phần tại thị trường Thái Lan đầy tiềm năng.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Nguồn tham khảo:
- Hải quan Việt Nam: https://www.customs.gov.vn/
- Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam: https://vasep.com.vn/
