Nhu cầu nhập khẩu rau quả của thị trường Anh vẫn duy trì ở mức cao trong giai đoạn 2025-2030
Thứ Tư, 20/08/2025
- Nhu cầu nhập khẩu rau quả tươi của thị trường Anh
Theo MarkNtel Advisor, quy mô thị trường trái cây và rau tươi tại Vương quốc Anh năm 2024 được định giá 15,2 tỷ USD và dự kiến sẽ đạt 20 tỷ USD vào năm 2030. Đồng thời, thị trường được ước tính tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) khoảng 4,7% trong giai đoạn dự báo 2025–2030.
Ngoài ra, giá trị nhập khẩu trái cây và rau tươi của Vương quốc Anh đã gia tăng trong những năm gần đây nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Xu hướng này nhấn mạnh vai trò thiết yếu của thương mại quốc tế trong việc bảo đảm nguồn cung ổn định và liên tục. Hiện nay, Vương quốc Anh nhập khẩu hơn 40% lượng trái cây và rau củ từ các nhà cung cấp lớn tại Liên minh châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ.
Cụ thể, nhập khẩu rau củ đạt 3,79 tỷ USD vào năm 2023, tăng 13% so với năm 2022, trong khi sản lượng nhập khẩu tăng 0,8%, đạt hơn 2 triệu tấn. Tương tự, nhập khẩu trái cây đạt 4,89 tỷ USD vào năm 2023, tăng 3,5% so với năm 2022, dù sản lượng giảm 3,9%, còn 3,1 triệu tấn.
Theo Hiệp hội rau quả tươi (Fresh Produce Consortium), năm 2024 Vương quốc Anh phải nhập khẩu tới 47% rau và 84% trái cây để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước, trong đó các quốc gia châu Á — đặc biệt là Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ và Trung Quốc — đang chiếm tỷ trọng ngày càng tăng trong thị trường này. Tây Ban Nha là nơi có nguồn cung rau quả lớn nhất cho Anh. Hiện nay, Việt Nam chỉ chiếm một thị phần nhỏ trong thị trường nhập khẩu rau quả của Vương quốc Anh — thường dưới 1% tổng lượng nhập khẩu, trong số khoảng 100 quốc gia đang cung cấp rau quả cho thị trường này.
- Các kênh phân phối chính và khu vực tiêu thụ khối lượng rau quả lớn nhất tại thị trường Anh
Trong số các kênh phân phối, siêu thị/đại siêu thị như Dole PLC, Fresh Del Monte Produce Inc., Tesco PLC, Sainsbury's Group, Asda Group, Morrisons, Waitrose & Partners, Marks & Spencer PLC, Fresca Group, Greenvale đang dẫn đầu thị trường trái cây và rau tươi tại Vương quốc Anh, chiếm khoảng 62% tổng giá trị thị trường. Mạng lưới rộng khắp của các chuỗi bán lẻ lớn này giúp đảm bảo nguồn cung và khả năng tiếp cận nông sản tươi trên phạm vi toàn quốc.
Các chuỗi lớn như Tesco, Sainsbury’s và Asda cung cấp đa dạng các loại trái cây và rau củ nhằm đáp ứng nhiều khẩu vị khác nhau của người tiêu dùng. Điều này khiến mô hình mua sắm “một điểm đến” cùng với mức giá cạnh tranh trở nên hấp dẫn, qua đó thúc đẩy nhu cầu của phân khúc này. Lượng khách hàng đông đảo đến mua sắm tại siêu thị, đặc biệt ở các thành phố lớn như London, cũng góp phần gia tăng doanh số.
Bên cạnh đó, các nhà bán lẻ này thường thu mua hàng hóa từ cả nguồn cung trong nước và thị trường nước ngoài, bảo đảm nguồn cung tươi luôn sẵn có. Chính nhờ sự chú trọng vào chất lượng, độ tươi và sự đa dạng, siêu thị và đại siêu thị trở thành kênh mua sắm được người tiêu dùng tại Anh ưu tiên lựa chọn.
England được ước tính chiếm khoảng 70% thị trường trái cây và rau tươi của Vương quốc Anh. Sự thống lĩnh này xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Một trong những nguyên nhân chính là quy mô dân số lớn của England so với các vùng còn lại trong khu vực, dẫn đến mức tiêu thụ cao hơn và từ đó làm gia tăng nhu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, các trung tâm đô thị lớn, đặc biệt là London, tạo ra nhu cầu rất lớn nhờ thu nhập khả dụng cao và mật độ dân số cao, khoảng 5.690 người/km². Ngoài ra, điều kiện khí hậu đa dạng của England cho phép trồng nhiều loại trái cây và rau củ trong nước; tuy nhiên, đối với một số mặt hàng nhất định, thị trường vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu.
Hơn nữa, sự phát triển của mạng lưới dày đặc các siêu thị và cửa hàng tạp hóa trên toàn quốc cũng góp phần bảo đảm nguồn cung nông sản tươi luôn sẵn có, qua đó củng cố vị thế dẫn đầu của England trên thị trường.
- Một số yếu tố tác động đến nhu cầu nhập khẩu rau quả của thị trường Anh
Nhu cầu đối với trái cây và rau củ châu Á tại Vương quốc Anh hiện đang ở mức cao nhất từ trước đến nay, được thúc đẩy bởi sự kết hợp giữa những thay đổi về nhân khẩu học, chiến lược thương mại “Global Britain” hậu Brexit, và việc hương vị châu Á ngày càng trở nên phổ biến trong khẩu phần ăn của người Anh, cụ thể:
- Xu hướng tiêu dùng thay đổi
Xu hướng, hiệu ứng “chính thống hóa”:
Các nguyên liệu châu Á như cải thìa (pak choi), gừng và thanh long không còn chỉ xuất hiện ở “khu thực phẩm khu vực” nữa, mà đã trở thành những mặt hàng thiết yếu tại các chuỗi bán lẻ lớn như Tesco, Sainsbury’s và M&S. Xu hướng ăn uống đa dạng, cùng nhu cầu sử dụng thực phẩm quanh năm đã khiến chi tiêu nhập khẩu rau quả của Vương quốc Anh lên hơn 10 tỷ bảng mỗi năm. Các loại trái cây nhiệt đới như bơ, xoài, dứa ngày càng phổ biến tại thị trường Anh.(Nguồn: FarmingUK)
Xu hướng ăn chay và thuần thực vật:
Sự gia tăng mạnh mẽ của lối sống thuần chay và chế độ ăn dựa trên thực vật đang tác động rõ rệt đến thị trường trái cây và rau tươi tại Vương quốc Anh. Tỷ lệ người theo chế độ ăn dựa trên thực vật đã tăng từ 6,7% lên 13,1%, chủ yếu do thế hệ trẻ ngày càng hướng tới các hệ thống thực phẩm bền vững và có đạo đức.
Dự kiến đến cuối năm 2025, khoảng 6,4% người trưởng thành tại Anh, tương đương 3,4 triệu người, sẽ áp dụng lối sống thuần chay, nhờ những lợi ích về sức khỏe và môi trường gắn liền với việc giảm tiêu thụ thịt và sản phẩm từ sữa. Theo các báo cáo của Trường Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) có thể tiết kiệm khoảng 8,2 tỷ USD mỗi năm chi phí chăm sóc sức khỏe chỉ bằng việc chuyển sang chế độ ăn dựa trên thực vật.
Sự chuyển dịch mạnh mẽ của người dân Anh sang chế độ ăn chay và thuần thực vật đã làm gia tăng nhu cầu đối với các loại rau châu Á đa năng như mít (dùng làm thực phẩm thay thế thịt), đậu edamame và nhiều loại rau xanh thường dùng kèm với đậu phụ.(Nguồn: FarmingUK)
Những thay đổi trong thói quen ăn uống này đang tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với trái cây và rau tươi, khi ngày càng nhiều người tiêu dùng tìm kiếm nguyên liệu có nguồn gốc thực vật để nâng cao chất lượng bữa ăn hằng ngày.
Nhu cầu tăng mạnh theo mùa lễ hội:
Nhu cầu nhập khẩu tăng vọt vào các dịp như Tết Nguyên đán và lễ Diwali, khi các loại trái cây đặc sản (bưởi, sầu riêng) và các loại củ dùng để làm bánh kẹo (khoai mỡ, khoai lang) được nhập khẩu với khối lượng rất lớn.(Nguồn: FarmingUK)
(ii) Các hiệp định thương mại và chuỗi cung ứng:
Các thỏa thuận trong tương lai (ví dụ: điều chỉnh về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật – SPS giữa Anh và EU) có thể làm thay đổi cán cân nhập khẩu giữa các quốc gia EU và ngoài EU, qua đó có khả năng làm gia tăng tổng lưu lượng thương mại nông sản (Nguồn: Reuters).
(iii) Rủi ro biến đổi khí hậu:
Các nghiên cứu dự báo rằng biến đổi khí hậu đang gây ra những rủi ro ngày càng lớn đối với chuỗi cung ứng rau quả — gần một nửa lượng nhập khẩu hiện nay có thể phải đối mặt với rủi ro nghiêm trọng vào năm 2050, từ đó có thể ảnh hưởng đến nguồn cung và giá cả nếu các khu vực cung ứng chịu tác động của thời tiết cực đoan (Nguồn: FarmingUK).
Do đó, thị trường Anh với gần 68 triệu dân, thu nhập bình quân cao, nhu cầu đa dạng với cộng đồng người gốc Á hơn 5,5 triệu người là tiềm năng các nhà xuất khẩu Việt Nam có thể khai thác. Hiện nay, một số mặt hàng nông sản của Việt Nam xuất khẩu chính ngạch của thị trường Anh, ví dụ một số loại hoa quả, cam, quýt, bưởi, thanh long, vải, sầu riêng.
- Thuận lợi, khó khăn của rau quả Việt Nam và một số quy định đối với rau quả ở thị trường Anh
Theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA), 94% trong tổng số 547 dòng thuế rau quả và các chế phẩm từ rau quả được xóa bỏ ngay. Điều này tạo lợi thế cạnh tranh cho nhiều nông phẩm Việt Nam so với sản phẩm cùng loại có xuất xứ từ những nước chưa có hiệp định thương mại tự do với Vương quốc Anh.
Tuy nhiên, nông sản Việt Nam nói chung, rau quả nói riêng cũng phải cạnh tranh khốc liệt với hàng từ Thái Lan, Malaysia hay các nước nhiệt đới vùng Mỹ Latinh, châu Phi. Do đó, các nhà sản xuất và xuất khẩu nông sản cần rất lưu ý tính cạnh tranh về giá, đặc biệt trong bối cảnh chi phí logistics đường biển và đường bay đều tăng cao.
Việc tuân thủ các quy định của Anh và châu Âu về chống mất rừng và suy thoái rừng; yêu cầu về chứng chỉ xanh và thương mại công bằng (fair trade); xu hướng tiêu dùng sản phẩm hữu cơ và cho người ăn kiêng… cũng là những yếu tố khiến doanh nghiệp phải tăng đầu tư, kéo theo chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tăng.
Để có thể mở rộng tại thị trường Anh, doanh nghiệp cần thực hiện sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP, hay EurepGAP và các áp dụng các quy chuẩn quản trị quốc tế ISO, SA (tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội), ILO (tiêu chuẩn lao động quốc tế).
Doanh nghiệp Việt Nam phải có khả năng đảm bảo nguồn cung ổn định cả về số lượng và chất lượng để phát triển quan hệ hợp tác bền vững với các đối tác của Anh bởi thị trường Vương quốc Anh đòi hỏi yêu cầu rất cao về chất lượng nông sản, rau quả và rất cạnh tranh.
Từ tháng 4/2024, hộ chiếu thực vật là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều loại thực vật, sản phẩm thực vật tại Anh và được số hóa cho người dùng. Hệ thống hộ chiếu thực vật mới giúp các doanh nghiệp buôn bán thực vật và sản phẩm thực vật xuất khẩu dễ dàng hơn. "Hộ chiếu thực vật" (Plant Passport) tại Anh là một yêu cầu bắt buộc đối với nhiều loại cây, sản phẩm thực vật khi nhập khẩu vào Vương quốc Anh hoặc di chuyển nội địa, nhằm đảm bảo chúng không mang mầm bệnh, có giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) do cơ quan có thẩm quyền nước xuất xứ cấp và doanh nghiệp phải đăng ký với cơ quan Defra. Quy định này được số hóa và áp dụng cho hầu hết các loại cây sống, hạt giống, nhằm kiểm soát sâu bệnh hại, bảo vệ nông nghiệp Anh.
Nguồn: Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
