Tiềm năng mở rộng xuất khẩu thủy sản vào Vương quốc Anh sau khi thị trường này gia nhập CPTPP
Thứ Hai, 25/08/2025
- Nhu cầu nhập khẩu thủy sản của thị trường Anh
Theo Hải quan Vương quốc Anh, giá trị nhập khẩu thủy sản cao gấp hơn bốn lần giá trị sản lượng thủy sản được khai thác tại Vương quốc Anh. Thị trường Vương quốc Anh phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu thủy sản— do sản xuất trong nước không đáp ứng được tổng nhu cầu tiêu thụ — tạo ra cơ hội lâu dài cho các nhà cung cấp nước ngoài đối với các sản phẩm cá, giáp xác, nhuyễn thể và thủy sản chế biến giá trị gia tăng.
Theo UKAsset, năm 2024, Vương quốc Anh nhập khẩu 633 nghìn tấn thủy sản và sản phẩm thủy sản, với giá trị nhập khẩu 3,5 tỷ bảng Anh. Con số này tăng 22 nghìn tấn, tương đương tăng 4% so với năm 2023.
Vương quốc Anh là nước nhập siêu thủy sản và sản phẩm thủy sản với cán cân thương mại (xuất khẩu trừ nhập khẩu) đạt 253 nghìn tấn, tương đương 1,4 tỷ bảng Anh trong năm 2024.
Năm 2024, Vương quốc Anh nhập khẩu nhiều nhất là cá ngừ (107,0 nghìn tấn), cá hồi (95,0 nghìn tấn), tôm và tôm sú (78,2 nghìn tấn) và cá tuyết (77,7 nghìn tấn). Tổng cộng đạt 357,9 nghìn tấn, chiếm 57% tổng lượng nhập khẩu thủy sản và sản phẩm thủy sản của Vương quốc Anh.
Năm 2024, năm thị trường cung cấp thủy sản và sản phẩm thủy sản lớn nhất cho Vương quốc Anh là Na Uy, Trung Quốc, Iceland, Việt Nam và Ecuador. Tổng lượng nhập khẩu từ các thị trường này đạt 298,1 nghìn tấn (chiếm 47% tổng khối lượng nhập khẩu), với giá trị 1,6 tỷ bảng Anh (chiếm 46% tổng giá trị nhập khẩu).
Nhập khẩu cá ngừ của Vương quốc Anh
Năm 2024, Vương quốc Anh nhập khẩu 107,0 nghìn tấn cá ngừ, tăng 14,2 nghìn tấn (tăng 15%) so với năm 2023. Cá ngừ chiếm 17% tổng lượng nhập khẩu thủy sản và sản phẩm thủy sản trong năm 2024.
Giá trị nhập khẩu cá ngừ đạt 464,3 triệu bảng Anh, tăng 50,1 triệu bảng Anh (tăng 12%) so với năm 2023, chiếm 13% tổng giá trị nhập khẩu thủy sản và sản phẩm thủy sản.
Nhập khẩu tôm và tôm sú của Vương quốc Anh
Năm 2024, Vương quốc Anh nhập khẩu 78,2 nghìn tấn tôm và tôm sú, tăng 5,2 nghìn tấn (tăng 7%) so với năm 2023. Tôm và tôm sú chiếm 12% tổng lượng nhập khẩu thủy sản và sản phẩm thủy sản.
Giá trị nhập khẩu đạt 579,7 triệu bảng Anh, tăng 9,9 triệu bảng Anh (tăng 2%) so với năm 2023, chiếm 17% tổng giá trị nhập khẩu thủy sản và sản phẩm thủy sản.
Năm thị trường cung cấp tôm và tôm sú lớn nhất cho Vương quốc Anh trong năm 2024 là Việt Nam, Ấn Độ, Ecuador, Đan Mạch và Honduras. Tổng lượng nhập khẩu từ năm thị trường này đạt 54,9 nghìn tấn, chiếm 70% tổng lượng nhập khẩu tôm và tôm sú. Tổng giá trị đạt 396,7 triệu bảng Anh, chiếm 68% tổng giá trị nhập khẩu tôm và tôm sú của Vương quốc Anh trong năm 2024.
- Lợi thế từ UKVFTA và CPTPP
Cùng với Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA) đã có hiệu lực từ tháng 4/2021, sau khi Vương quốc Anh chính thức tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) kể từ ngày 15/12/2024, nhiều mặt hàng thủy sản của Việt Nam được đánh giá có lợi thế khi xuất khẩu sang thị trường tiềm năng này.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 2 tháng đầu năm 2025 đạt 9,38 tỷ USD, xuất siêu 2,05 tỷ USD, đóng góp quan trọng trong duy trì cán cân thương mại hàng hóa của nền kinh tế. Cụ thể, xuất khẩu thủy sản đạt 1,42 triệu USD, tăng 18,6% so với cùng kỳ năm 2024; thủy sản đạt 1,42 triệu USD, tăng 18,6%.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), Anh vẫn được đánh giá là thị trường quan trọng của tôm Việt Nam với nhiều ưu đãi trong quan hệ thương mại song phương giữa hai nước. Năm 2024, xuất khẩu tôm sang Anh đạt hơn 212 triệu USD. Những tháng đầu năm 2025, xuất khẩu tôm đi Anh vẫn tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng của năm 2024.
Vương quốc Anh là thị trường đơn lẻ lớn thứ 6 về nhập khẩu tôm của Việt Nam, chiếm tỷ trọng 5,5% trong tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam đi các thị trường. Tôm cũng là sản phẩm chiếm tỷ trọng cao nhất (70%) trong tổng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Anh.
Như vậy, với lợi thế về thuế quan từ hai hiệp định thương mại tự do (UKVFTA và CPTPP), tôm Việt Nam có lợi thế cạnh tranh hơn so với các đối thủ thương mại khác như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, Ấn Độ, Brazil…
Bên cạnh đó, cá ngừ cũng là một mặt hàng được đánh giá có nhiều lợi thế khi xuất khẩu sang Anh. Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Anh đã tăng trưởng liên tục kể từ khi CPTPP có hiệu lực. Giá trị xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng từ 5,1 triệu USD năm 2021 lên gần 7,9 triệu USD năm 2024, tăng 54%. Đầu năm 2025, Anh là một trong số ít các thị trường xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam duy trì được sự gia tăng xuất khẩu, tăng 24% so với cùng kỳ.
Hiệp định CPTPP và UKVFTA đang tạo động lực tăng trưởng rất lớn trong quan hệ song phương, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho ngành cá ngừ Việt Nam trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu trọng điểm sụt giảm do căng thẳng địa chính trị và những khó khăn chung của nền kinh tế toàn cầu.
Theo cam kết của Hiệp định CPTPP, các sản phẩm cá ngừ chế biến và đóng hộp của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh sẽ được giảm thuế từ mức 20% về 0% theo lộ trình 7 năm. Trong khi theo cam kết trong Hiệp định UKVFTA, các sản phẩm này chỉ được hưởng mức thuế ưu đãi 0% theo hạn ngạch 11.500 tấn. Như vậy về lâu dài, việc tận dụng được các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định này sẽ mang lại lợi thế lớn cho sản phẩm cá ngừ của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường này…
Tiềm năng mở rộng kim ngạch xuất khẩu thủy sản
Cả CPTPP và UKVFTA đều là những FTA thế hệ mới, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu phải nâng cao năng lực nội tại. Quy tắc xuất xứ trong CPTPP là yếu tố then chốt giúp các sản phẩm thủy sản Việt Nam có lợi thế cạnh tranh.
Để tận dụng cơ hội này, cần có những động lực phát triển mạnh mẽ hơn. Đối với ngư dân, cần có chính sách hỗ trợ để họ tuân thủ các quy định pháp luật, đồng thời khuyến khích khai thác xa bờ và tái đầu tư. Đối với doanh nghiệp, việc cải thiện môi trường kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và chủ động nguồn nguyên liệu sẽ là yếu tố quyết định để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn chung của CPTPP.
Tuy nhiên, việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP được dự báo sẽ làm gia tăng mức độ cạnh tranh từ các quốc gia thành viên khác trong khối, qua đó đặt ra yêu cầu để Việt Nam chủ động thích ứng, nâng cao tính linh hoạt và kiên định theo đuổi các chiến lược phát triển bền vững.
Nguồn: Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
